موسیقی شعر و هنر شاهسونهای قم و ساوه

موسیقی شعر و هنر شاهسونهای قم و ساوه

 

سيد حيدر بيات در مقاله¬اي با عنوان “سيبي ميان دو آينه” در خصوص اين شاعر اينگونه مي¬نويسد:
«فتح‌اللهي در ۱۳۲۸ در روستاي کَردَر بخش نوبران]ساوه[ (روستايي در مجاورت مرَغئي زادگاه تيليم‌خان) متولد شد. پس از دوره‌هاي ابتدايي و متوسطه وارد دانشگاه شده و با مدرک ليسانس از دانشگاه فارغ تحصيل گرديد و در يکي از وزارتخانه‌ها مشغول کار شد. ايشان اکنون در کرج زندگي مي‌کند و بازنشسته‌ي وزارت بهداشت و درمان مي‌باشد. يک کاست از شعرهاي او با نام «کؤرپو» در سال ۱۳۸۴ توسط استوديوي “نواي دلشده” در تهران منتشر و مورد استقبال ادب دوستان قرار گرفت. گويا نشريه ياشماق به سردبيري سعيد موغانلي مجموعه‌ شعرهاي اين شاعر را در دست انتشار دارد.» ( يادنامه حکيم تيليم¬خان- ص۲۱۵)
فتح¬اللهي در چهارمين و پنجمين مراسم يادبود حکيم تيليم خان در روستاي مرغئي ساوه حضور يافته و در هر مراسم يک قطعه از اشعار خود را قرائت نمود. اشعار ذيل، شعرهاي ارائه شده ايشان در مراسم‌های فوق¬الذکر مي¬باشد:
(۱)
اي يوردومون ويقاري, ويقارين توٍكنمه سين
اي قلبيمين داماري، دامارين توٍكنمه سين
ياي گوٍنلرينده قالمايا ككليكلرين سوسوز
داغلار باشي اوجاليغي قارين توٍكنمه¬سين
تا ايتمه¬سين غباردا گئدن آتلارين ايزي
اي چال پاپاقلي, يكّه سوارين توٍكنمه¬سين
تا ايتمه¬سين دوماندا ديدرگين اوشاقلارين
الده چيراق, آغيزدا هاوارين توٍكنمه¬سين
تا باغلانان قاپيلاري سيٌنديرماييم, بويور:
فيلسوفلارين جيبينده آچارين توٍكنمه¬سين
ياي- ياز گليب گئچيب هله من قيٌشدا قالميشام
اي باغچالار باهاري, باهارين توٍكنمه¬سين
چيي شئعريني پيشيرمگه شاعير چوپان دئير
ائللر اوجاغي, كوٍلده شرارين توٍكنمه¬سين
اوْد يوردو قوْي سوٍموكلريمي سنده آختاريم
اي يوردومون ويقاري، ويقارين توٍكنمه¬سين
(۲)
آهاي ساچلاري کتيره¬لي اوغلان
هاردا قويلاميسان
گتير کلشلريمي
ايسديره¬م گئد¬م
بو شهريدن گئده¬رم
گئج يا تئز
قاليب دؤزه¬بيلمم
بو شهريدن گئدرم من
گتيرکلشلريمي
قيرخ ايل گئچيبدي او گوٍندن
اوزون بورون اتوبوس کنده گلمه¬ميشدي هله
کي من
تمام ييرلريمي
بوغداليقلار ايچينده¬کي بيلديرچينلره تاپشيرديم
و سؤيودلر ايچره گزن يئللره بورج وئرديم بالابانيمي
قميش قلملريمي،
نئچه يارمچيليق يازيلان دفتريمي و سوپانديمي
کؤرپه عموغلانلاريما ياديگار وئرديم
اوٍرک سيخينتيمي آمما
قويو گؤگرچينلري دنجيگينده گيزلتديم
دان يئري سؤکولمه¬ميشدي کي من
بولاغ باشيندا
کندلي پالتاريمين توزونو سيلکه¬له¬ديم
يودوم ال اوٍزومي
گئيديم کلشلريمي
اوزون بورون اتوبوس مني بو جهنم¬ده انديريدي
آهاي ساچلاري گتيره¬لي اوغلان
گتير کلشلريمي
ايسديره¬م گئده¬م
دميردن تيکديگيم ائولر
حيفاظلي پنجره¬لر
پلاستيکي گوٍل¬لر
سيزين اولسون
من کؤلگه¬ليکلر ايچينده¬کي کوٍزه¬دن سو ايچمگه گؤيلوم اسير
گتير کلشلريمي
ايسديره¬م گئده¬م
پلاستيکي قابلاردا ساخلانان پاستوريزه سوٍت
زروَرقه چولانان بيسکوويت¬لر سيزين اولسون
من آردي قارا پنير چؤره¬گه
ننه¬م ياپان فتيره
قويون¬لار امجگيندن سوٍزولن چيگ سوٍته يئريکله¬ميشم
سنين نه ايشين وار
قوي مال تيسسيتمه¬سي مني بوغسون
گتير کلشلريمي
ايسديره¬م گئده¬م
واليوم قورصلارينين يوخو نئشه¬سي سيزين اولسون
من يورغونلوقدان
يونجاليقلار پانيندا يوخلاماغا داريخميشام
سنين نه ايشين وار
قوي ايلان مني چالسين
گتير کلشلريمي
ايسديره¬م گئده¬م
بزه¬کلي بوتيک¬لرده دوٍزولن عطير اودکلن¬لار سيزين اولسون
من عطريم اودکلنوم شبدر چيچکلريني دره¬ن قيزلارين دؤشونده قاليب
سنين نه ايشين وار
گتير کلشلريمي
ايسديره¬م گئده¬م
آهاي ساچلاري گتيره¬لي اوغلان
هاردا يوخلاميسان
گتير کلشلريمي

منابع:

۱- آلبوم “کورپو”(دکلمه تعدادي از اشعار براتعلي فتح¬اللهي توسط خود شاعر)
۲- کتاب “يادنامه حکيم تيليم¬خان”-انتشارات نويد اسلام قم-۱۳۸۷-ص۲۱۵ ( مقاله سيبي ميان دو آينه - سيذ حيدر بيات)
۳- آرشيو مقالات و اشعار ارائه شده در چهارمين و پنجمين مراسم بزرگداشت حکيم تيليم¬خان-مرغئي، ساوه- به تاريخ ۲۹/۰۴/۱۳۸۶ و ۲۶/۰۴/۱۳۸۷

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم آبان 1387ساعت 0:13  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

 

شباهنگ (ائل‌سئوه‌ن) استریوسو

 

تورکجه کاسئت و سی‌دی

شاهسون عاشیقلاری‌نین سی‌دی و کاسئت‌لرینی بیزدن آلین.

 

آدرس: قوم، امامزادا ابراهیم خیابانی، 16 متری ولیعصر، پلاک 47

 

تئلفون: 09125287880   - 09124527768

8840747 0251

 

شاهسئون عاشیقلاری ایله ایلگی قورون:

 

عاشیق علی رمضانی «گونش»: 09126522799

8816294   0251

 

عاشیق حسین علی حسینی: - 8858329 0251 و

8744666

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 1:9  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

   

دوکتور علی قافقازیالی

      5.6. "قوم-ساوه عاشیق موحیطيـن"ده اولان عاشیق - اوزان و ادبیات اوجاقلاري:  

    

 5.6. "قوم-ساوه عاشیق موحیطيـن"ده اولان عاشیق - اوزان و ادبیات اوجاقلاري:  

 oyrenciler

 چؤگور درسي آلان اؤیرنجی‌لر  

    

      قوم‌دا، عاشیق حسين  علي حسيني‌ باشقانليغيني ياپديغي و رسمي مقاملارجا اونايلي (مجوزلی) بير   "چؤگور ائوي "  واردير. بو چؤگور ائیيتيم (آموزش) اوجاغيندا گنج‌لره و اوشاقلارا چؤگور، بالابان و دايره  درس‌لري وئريلمکده‌دير. هر دؤنمده ان آز 10-15 اؤیرنجی ائیيتيم آلماقدادیر. زامان زامان اؤیرنجی ساييسي داها دا آرتا بيلمک‌ده‌دير.

  chogurevi

  علی قافقازيالي  " قوم چؤگور ائوي " نين  مودورو عاشیق حسين  علي حسيني ’ده‌ن  بيلگي آليرکن  

    

      آيري‌جا قوم‌دا، شاعيرلرین، يازارلارين و صنتچي‌لرين اولوشدوردوقلاري  " پينار "،  " حکيم هيدئجي"،  " آل ياسين "،  " تورک ادبیات اوتاغي "  كيمي ادبی مجلسلر واردير. بو مجلس‌لر هفته‌نين بليرلي گونلرینده صوحبت توپلانتي‌لاري ياپارلار. بو گوروپلارا عاشیقلار دا داوام ائتمکده‌دير. حتی بو مجلسلرده عاشیقلار دا پروگراملار ياپماقدادیرلار.  

   qumda turk edebiyyat otagi

" تورک ادبیات اوتاغي "  جمعیتي نين اویه‌لري

  

      حیدر بايات، غلام رضا باهاری، ائلشن اوريادلي، جلال ذولفقاراوغلو، فتح الله ذوقي، احمد رنجبری،  كيمي يازار و شاعيرلر بير طرفدن موحیطين قدیم عاشیق و اوزانلاري نين اثرلريني توپلاييپ ياييملاماقدا، بير طرفدن ده چاغداش عاشیقلارلا یاخیندان ايلگيلن‌مک‌ده‌، اونلارلا ايلگي‌لي قزیته، درگي و اينترنت صحیفه‌لرینده يازيلار يازماقدادیرلار.  

 qumda aleyasin encumeni

  " آل ياسين ادبی مجلس"ينده‌ن بير گؤرونتو  

    

      دیگر ياندان يازار بختيار فرخ، عاشیقلارلا قوم تلويزيونوندا تورک عاشیق‌لیق گله‌نه‌یی اوزه‌رینه‌  پروگراملار ياپماقدا، گؤردویو  " استریو شباهنک (ائل‌سئوه‌ن) "  آدلي موزيک ائوي واسيطه‌سیله يئنه بو عاشیقلارين اثرلريني ‌سی‌دی‌لره قید ائده‌رک خالقا سونماقدادیر.   " استریو خيام "  آدلي باشقا بير موزيک قید ائوي داها واردير. او را عاشیقلارين اثرلريني سی‌دی‌لره قید ائدیب، ساتيشيني ياپماقدادیر. 

      بو چاليشمالارا يوکسک مدرسه تحصیلي آلميش و  " موللا "  عونواني داشی‌یان علم آداملاري دا قاتيلماقدادیر. قوم كيمي ايران موسلمانليغي نين مرکزی دوروموندا اولان بير شهرده بو چاليشمالارين ياپيلماسي تورک عاشیق‌لیق گله‌نه‌یی آدينا چوخ اؤنملي بير دورومدور.  

      بو موحیطده عاشیقلار قهوه‌سي یوخدور. چونکو عاشیقلار قهوه‌سينه خوش باخیلماییر. عاشیقلارين، قهوه‌لرده،  تصادوفی بيره آرايا گلديکلري يئرلرده چؤگور چاليپ تورکو اوخومالاريني و یا حيكايه  آنلاتمالاريني اويغون گؤرمه‌ییرلر. اونلارا گؤره عاشیقلار، بير يئره  موطلقا دعوت اوزه‌رینه‌  گئتمه‌ليدير.  گئتدی‌یی مکاندا بولونانلار دا عاشیق ايچين، اونو دينله‌مه‌ک ايچين توپلانميش اولماليديرلار. 

      عاشیقلار، گئنل‌لیک‌له قیز ايسته‌مه‌، سؤز کسمه‌، نيشان دویون مراسيملرینده، دویونلرده/تويلاردا، سوننتلرده (ختنه سوران)، قوتلاما تؤره‌نلرینده (جشنلر)، عسکره گئده‌نلر ايچين ياپيلان شؤلنلرده، محلی، ميللی بايراملاردا و بعضی دينی گونلرده چاليپ سؤيله‌مکده‌ديرلر. عاشیقلار چؤگور چالار، اوخور و اوخودوغو ماهنی‌نی يوروملارلار. 

 

      5.7. قوم-ساوه عاشیق موحیطي نين خالق حيكايه لري و دستانلاري:

 

     1. اوستاد تئلیم‌خان 

     2. خوندابلي (خوندابلي) مهجور  

      3. گرگرلي محمد  

      4. خان عسگر

      5. کؤر اوغلو حيكايه‌لري  

  5/1.  ارزوروم سفري  

  5/2.  توقات سفري  

 5/3.   دورنا تئلي  

5/4.    دربند سفري  

 5/5.   ايواز  

  5/6.  دمیرچی اوغلو 

5/7.    دلیکلي داش  

5/8.    کورداوغلو حسن  

5/9.    بولو سردار  

5/10.   کئچل همزه (قيرآت)  

  6.     خسته قاسيم  

  7.     شیرين بيرچک  

  8.     بهرام خان  

  9.     محمود ايله پري  

  10.   شاه ایسماعیل  

  11.   اصلی و کرم  

  12.   غريب و شاه صنم  

  13.   افروز معصوم  

  14.   ورقا ایله گولشاه  

  15.   طاهير ميرزا  

  16.   محمود نيگار  

  17.   قوربان خان  

  18.   ايمراه (ائمراه)  

  19.   وانلي کؤچک (کؤچک ریضا)  

  20.   ارزو قنبر  

  21.   کیقباد

  22.   کلبی، علی کلیبرلی  

  23.   اسد نيظام  

  24.   سئيدی  

  25.   عابباس توفارقانلي  

  26.   حسرت

    

           اوستاد تئليم خان، خوندابلي مهجور و اسد نيظام آدلي حيكايه لر بو موحیطه اؤزه‌ل خالق حيكايه لري‌دير. 

     

5.8. قوم-ساوه عاشیق موحیطي‌نين عاشیق هاوالاري: 

      کلکی‌لر  

  1.     يورغون کلکی  

  2.     کلله کلکی  

  3.     کؤسه‌لر کلکی‌سي  

  4.     کؤچ کلکی  

  5.     گون کلکی  

  6.     دوه زنگی کلکی  

  7.     کلکی شیرازی  

  8.     يول کلکی  

  9.     يئکه باغ کلکی  

  10.   يارجانلي کلکی  

  11.   يورد کلکی  

    

      گرایلی‌لار

 

      کلله گرایلی  

      کسمه‌ گرایلی  

      ساللاما گرایلی  

    

 لئيلانالار   

  1.     راستا  

  2.     بير آياق  

  3.     ايکي آياق  

  4.     اوچ آياق  

  5.     دؤرد آياق  

  6.     بئش آياق  

  7.     يئري ها يئري  

  8.     جانيم اينجه بئل  

  9.     ملک ملک  

  10.   قارا خان  

  11.   طرلان جئيران  

  12.   سلبي‌ناز  

  13.   يايخان   

  14.   ناري ناري  

  15.   توولاما  

  16.   نئوازئينيم  

    

    

       باشقا هاوالار 

  2. شکسته  

  3. زرگری (علی بالا)  

  4. کرم  

    د او  بئيتی  

    کسمه‌  

  7. تورکمنی  

    مهتر خانی  

    ميرزاجان بحری  

  10. کوراوغلو (اغاج آغاج)  

  11.   رودباري  

    سادا رودباري  

    علی بالا رودباري 

  14. نئينيم  

    شهریاری  

    گل گل  

  17. موصطافا بئگ  

    هشترخانی  

  19.   عوثمانلی

    عاشیق   سلمان  

    قيز ننه‌ن اؤلسون 

    مارال  

  

  قوم-ساوه   عاشیق موحیطي نين عاشیق هاوالاري گئنل‌لیک‌له غملی، حوزونلو هاوالاردير. بونون سببيني عاشیق حسين  علي حسيني  بئله آچيقلاییر:  " بيزيم چؤگورون، بالابانين، سازين (زورنا)، چاويرين (نئي) و دايره  نين (دف) حالت ـی روحیه‌سی ايله بيزيم شاهسئون، تورکمن، ساوه تورکلري‌نين حآلت-ي روحيه‌سی بيردير. بيزيم بو بؤلگه‌نين تورکلري کؤچری اولدوقلاريندان، دواملي يئر دئییشديرديکلرینده‌ن، داغلاردا يايلاقلاردا، قیشلاقدا، یایلاقدا بولوندوقلاريندان  غوربت ده‌ديرلر. کدرلي و حوزونلودورلر. اونلارين هاوالاري هر زامان غملیدير. بيزيم موسيقيميزين سازيميزين چؤگوروموزون تملي  " شور "  کؤکونده‌دير. بيزيم ان شن هاواميز بئله حوزونلودور. اوستاد تئلیم‌خان دئییر کي:"  

 

وطندن آيريلديم يول ايکي اولدو، 

هئچ بيلميره‌م هانسي يولو گئده‌م من؟ 

  ائي آغالار هئچ کس غریب اولماسين، 

  غريبين نالاسي داغي يانديرار. "  

 

  5.9. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'ني بسله‌ئيئن قایناقلار:  

 

  قوم-ساوه عاشیق موحیطي عاشیق‌لیق گله‌نه‌یی نين  تملينده و روحوندا، تورک سويونون جهان حاکيمييئتي ايدئالي نين و نيظام-ی عالم ایده‌آل‌لاری‌نین غئیرتینی؛ تورک سويونون اولو داغلاري، يايلاقلاري مکان توتما و بورالاري صاحیبسیز بیراخماما دوشونجه‌سيني، تورک گؤچه‌به حاياتي نين آيريليق فصلینی،  قاووشما جوشقوسونو؛ ائنگين يايلاقلاري نين ائنگينلي‌یيني، سارپ داغلاري نين هئيبتي‌ني؛ تورک سويونون سايه‌سينده‌ن اوزاق اولمايان يابانيل-ائوجيل حیيوانلارين خصلت‌لرینی، قورد اولاماسینی قوزو مله‌مه‌سینی، آت کیشنه‌مه‌سینی، جیران قاچیشینی، گؤیرچین اؤتوشونو )(اوخوماسینی)، قارتال سوزوشونو سس سس، نوتا نوتا دويماق مومکوندور. 

 

  يئنه بو بؤلگه‌ عاشیق‌لیق گله‌نه‌یی نين تملینيده تورک کولتورونون اصلی عونصورلاري اولان دده قورقود باشدا اولماق اوزره تورک خالق حيكايه لري نين،   گلميش گئچميش اوستاد عاشیقلارين سس‌لري نين، سؤزلري نين، سازلاري نين ايزلري، تکیه-صوفی اوجاقلاري نين نفسي واردير. 

 

  تورک عاشیق‌لیق گله‌نه‌یی، تورکلر ايسلام ديني دايره سينه گيرديکده‌ن سونرا ايسلامی ده‌یرلرده‌ن  چوخ ائتگيلنميش، داها سونرا طریقت-تکیه موحیطلرینده‌ن گلن عاشیقلارلا عاشیق ادبیاتي داها دا ايسلامی اؤزه‌ل‌ليک قازانمیشدیر. دیگر ياندان خالقين  طلبي ده گؤز اؤنونه آليناراق  احمد يسوی، نسيمی، ختايی، يونوس ایمره كيمي تکیه-تصووف موحیطي شاعيرلري نين اثرلري عاشیقلارين ديليندئن ساز ائشلي‌یينده خالقا سونولموشدور.  

  بؤيله‌جه عاشیق شعری تکیه- تصووف ادبیاتي نين رنگييله چوخ بويانمیشدیر.  قوم-ساوه عاشیق موحیطي’نده ده عاشیقلار، XVIII يوزايلين بويوک اوستادلاريندان تکیه-تصووف شاعيري تئلیم‌خانين چوخ تاثیری آلتينداديرلار.  هيچ بير عاشیق یوخدور کي تئلیم‌خان’دان شعر اوخويوپ، تورکو سؤيله‌مه‌سين. دئمک هر دویون درنکده اوخونان تورکو و شعرلرین    %80-90’ي تئلیم‌خان’دان‌دير. دیگر ياندان بو عاشیق موحیطينده‌ بولونان تورک موسلمانلارين آز بير قیسمي علوی، بويوک بير قیسمي ايسه  شيعه اينانجينداديرلار. شیعه اينانجيني  اساس  آلان  ايران  یؤنه‌تیم ي هر قیسمده‌ن اولدوغو كيمي دولايلي اولاراق عاشیقلاردان دا  دينی،  مذهبی اثرلر  طلب  ائتمکده‌دير. بير زامانلار قوزئی آذربایجان عاشیقلاري کومونيست  یؤنه‌تیم ين باسقی و  طلب ي دوغرولتوسوندا کومونيست ايدئولوژيگي اؤوه‌ن و تبليغ  ائده‌ن  اثرلر ووجودا گتيرديکلري كيمي بورادا دا عاشیقلار ايسلامی رئژيمين قید اؤرتولو و دولايلي  طلبی ایله  ايسلامی اثرلر ووجودا گئتيرمکده‌ديرلر. بؤيله‌جه قوم-ساوه عاشیق موحیطی عاشیقلاري، اثرلرينده دينی قونولارا چوخ يئر وئرمکده‌ديرلر. علوی-بئکتاشی تورک عاشیقلاري ايسه  ذاتن ازلده‌ن بري طریقت تعصصوبوايچه‌ريسينده‌ديرلر. صنت و ادبیات اثرلرينده دينی اينانچلاريني تره‌ننوم ائتمکده‌ديرلر. 

 

  عاشیقلارين پروگراملارينا باشلارکن اوخودوقلاري ساده‌حه  بو ايکي شعر بئله قوم-ساوه عاشیق موحیطي’نين  اساس لانديغي شعرلري گؤستئرمکده‌دير: 

 

   " خوش گونلرده توي بايرامدا، 

  اوخور سازين،  چالار عاشیق. 

  سازينان مجلسه گيره‌ر، 

  بير خوشلوغي سالار عاشیق. 

 

  عاشیق  سؤيلر شریعتده‌ن، 

 طریقت و معرفتدن، 

  آيري دوشمه‌ز حقیقتدئن، 

  دوغرو يولدا قالار عاشیق. "  

  (بو ایکی شعر علی رمضانی دان آلینمیشدی)

 

  5.10. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب چاغداش عاشیقلار:  

 

  عاشیق عابباس شاهبوداغی (ساوه 1956) 

  عاشیق علی جمالی (مردآباد-کرج 1966) 

  عاشیقعلی رمضانی (ساوه 1949) 

  عاشیق علی رشیدی (ساوه 1971) 

  عاشیق علی صدیقی (گؤرمه‌ اؤزورلودور. ساوه 1971) 

  عاشیق عابباس ملاييرلي (مالايير 1956) 

  عاشیق احمد رحيمی (ساوه 1946) 

  عاشیق عسکر قوربانی (قوم 1971) 

  عاشیق اسد زيارتی (فراهان-اراک 1956) 

  عاشیق حیدر محمودی (همدان 1936) 

  عاشیق بالاخان دانيش بايات (ساويجبولاگ 1946) 

  عاشیق ابوالفضلی ذوقی (ساوه 1968) 

  عاشیق عرشداد    جلالي (ساوه 1976) 

  عاشیق فتح اللهی ولی‌خانی (قوم 1963) 

  عاشیق حسن ميرزايی (قوم 1958) 

  عاشیق حسين  علي حسيني  (ساوه 1970) 

  عاشیق حسين  ياری (ساوه 1968) 

  عاشیق حسين آوشار (افشار) (همدان 1972) 

  عاشیق ايبراهيم قديرنييا (بوئین زهرا !973) 

  عاشیق قیاس جباری (قاراقان 1946) 

  عاشیق لطیف یونسی (بويونزئهرا 1966) 

  عاشیق مهدی سردی (ساوه 1972 

  عاشیق محمد رضا ميرزايی  (ساوه 1970) 

  عاشیق مسیح الله رضایی (قاراقان1946) 

  عاشیق ميرزآقا مجیدی (بويونزئهرا 1961) 

  عاشیق محمد خوشرو (قوم 1968) 

  عاشیق محمد آفشار (قاراقان1961) 

  عاشیق محمد باقری (همدان 1962) 

  عاشیق محمد چیراغی (قوم 1973) 

  عاشیق محمد عزتی (قوم 1973) 

  عاشیق محمد علی صحرايی (ساوه 1949) 

  عاشیق نعمت چيناري (قاراقان1972) 

  عاشیق نصرت الله زرگر (شهریار-کرج 1961) 

  عاشیق رضا حاج‌عرب (بوئین زهرا 1973) 

  عاشیق صفر دانئکی (قاراقان1941) 

  عاشیق ستار خیدمتی (ساوه 1965) 

  عاشیق تقی موحیط (ساوه 1962) 

  عاشیق ولی‌الله ميرزايی (قاراقان1964) 

 

  5.11. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب چاوير (نئي) چالانلار:  

 

ابوالحسن موحیط (ساوه 1940) 

  تقی موحیط (ساوه 1962) 

 

  5.12. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب بالابانچيلار:  

 

  اسکندر مجیدی (همدان 1965-2001) 

  عابباس ایسماعیلی (ساوه 1946) 

  عابباس چيناری (قاراقان1971) 

  عابباس زند (قوم 1971) 

  علی نظری (کرج 1971) 

  علی شهابانی (قوم 1986) 

  علی ذولفقاری (ساوه 1971) 

  بهنام جاويری (ساوه 1966) 

  بهرام بهروزی (ساوه 1960) 

  داوود هوشيار (ساوه 1961) 

  اکبر چيناری (قاراقان1966) 

  امیر موحیط (ساوه 1976) 

  اسد‌الله جوانمرد (ساوه 1956) 

  حوکمعلی ايسلامی (ساوه 1966) 

  حسین علي حسيني  (ساوه 1970) 

  حسین حقیقی (قوم 1974) 

  حسین خوسره‌وی (ساوه 1966) 

  ایبراهيم ديلدوز (قاراقان1966) 

  کييومرث دانئکی (قاراقان(1971) 

  محمود ريضوان (ساوه 1958) 

  محمود بولبول (ساوه 1971) 

  محمد جوانمرد (ساوه 1981) 

  محمد چيناری (قاراقان1976) 

  محمد دده خانی (مه‌رداغا 1951) 

  محمد جعفری (همدان 1965) 

  مرتضی هفتانی (ه راق -تفرش 1970) 

  رسول عزیزی (قاراقان1971) 

  رضا بهمن (ساوه 1976) 

  رضا خلج (قاراقان1966) 

  رضا ملکی (قوم 1966) 

رضا ضابيطی (زرند-ساوه 1971) 

  صیفت علی‌وئردی (قاراقان1956) 

 

  5.13. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب دايره  چالانلار:  

 

  حسن سولئيمانی (همدان 1925-1985) 

  رحیم بهروزی (ساوه 1976-2001) 

 

  حسین استخری (اراک  -استخر 1958)،  

حسین کريمی    (ساوه 1970) 

  سید علي امیری (همدان 1966)، 

  سید امیر عقیلی (همدان 1976) 

 

  5.14. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب ساز (زورنا) چالانلار  

 

  بيت‌الله بهرامی (ساوه اؤلوم. 1996) 

  محرم نجفی (ساوه 1951-2001) 

  حسین علی آقاخاني ( ساوه 1956-2001) 

  ميرزه علي معصومی (ساوه 1965-2001) 

  عابباس ایسماعیلی (ساوه 1946) 

  عابباس چيناری (قاراقان1971) 

  عابباس زند (قوم 1971) 

  عبد‌الله زرنگ (ساوه 1956) 

  علی شهابانی (قوم 1986) 

  علی ذولفقاری (ساوه 1971) 

  بهنام جاويری (ساوه 1966) 

  بهرام بهروزی (ساوه 1960) 

  بشیر تورکمندار میانالی (ه راق  1951) 

  داوود هوشيار (ساوه - 1961) 

  اکبر چيناری (قاراقان1966) 

 علی صدیقی (امادير)(ساوه 1971) 

  امیر موحیط (ساوه 1976) 

  اسد‌الله جاوانمرد (ساوه 1956) 

  حبیب سازاندا (ساوه 1946) 

  حوکمعلی ايسلامی (ساوه 1966) 

  حسین علي حسيني  (ساوه 1970) 

  حسین  حقیقی (قوم 1974) 

  حسین خوسروی (ساوه 1966) 

  ايبراهيم ديلدوز (قاراقان1966) 

  اسفندیار خيديری (قوم 1966) 

  کييومرث دانئکی (قاراقان(1971) 

   کورد اکبر قاراچايلي (ساوه 1951) 

  محمود فلاح  (ساوه 1940) 

  محمود ريضوان (ساوه 1958) 

  محمود بولبول (ساوه 1971) 

  محمد آفشار (قوم 1966) 

  محمد جاوانمرد (ساوه 1981) 

  محمد چيناری (قاراقان1976) 

  محمد قوربانی (قوم 1965) 

  محمد دده خاني (مه‌رداغا 1951) 

منصور باقرآبادلي (قوم 1971) 

  منوچهر بهرامی (ساوه 1976) 

  مرتضی هفتانی (ه راق -تفرش 1970) 

  نعمت باقرآبادلي    (قوم 1966) 

  رسول عزیزی (قاراقان1971) 

  رضا بهمن (ساوه 1976) 

  رضا خلج (قاراقان1966) 

  رضا مارال (قوم 1971) 

  رضا ملکی (قوم-1968) 

  رضا ضابيطی (زرند-ساوه 1971) 

  روح‌الله شاه حسيني  (قوم-1981) 

  اسدالله خوشنوار (ساوه 1964) 

صیفت علی‌وئردی (قاراقان1956) 

 

  5.15. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب داوول چالانلار: 

 

  شمس‌‌الله بهرامی (ساوه 1940؟- 2004) 

  عابباس شاهبوداغی (ساوه 1956) 

  عبدالله قمبری (مه‌رداواد 1961) 

  علی باقرآبادلي (قوم 1981) 

  علی نظری (کرج 1971) 

  بايرام نظری (ساوه 1965) 

  بهروز باقرآبادلي (قوم 1976) 

  اسد ایسماعیلی (ساوه 1961) 

  حسن ذاکيری (ساوه 1973) 

حسين کريمی (ساوه 1970)،  

کمند چيناری (قاراقان1956) 

محمود ایسماعیلی (ساوه 1976) 

مجید آفشار (قوم 1986) 

محمدلی چيناری (قاراقان1956) 

محمد صبور (ساوه 1960) 

حمد جعفری (همدان 1965) 

رستم قمبري (مه‌رداوات 1966) 

يد‌الله محمدی (قوم 1971) 

 

  5.16. قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نده چؤگور ياپانلار: 

 

  اونلو چؤگور اوستالاريندان ارمني اصيل لي اوستا نريمان، اوستا آرمنئک و اوستا شئماور اولموشلار. اوستا نريمانين اوغلو اوستا نريمان تهران’دا ياشاماقدادیر و چؤگور اعمالاتخاناسي واردير. 

 

  اوستا صفر علی مقصودی (اوستا نئريمانين چيراغي)، اوستا احمد آغايی رحیمی و اوستا رضا فراهانی قوم-ساوه عاشیق موحیطي’ين اوستا ساز اعمالاتچيلاريدير. يئنه اوستا رضا فراهانی’نين قوم’دا، اوستا صیدقعلی موحيببی و اوستا سید رسول’ون ساوه’ده اعمالاتخانالاري واردير.  

  اوستا سید رسول’ون سول قولو بيله‌کده‌ن یوخدور.  

  السيز قولو ایله هم چؤگور ياپماقتا، هم ده چؤگور، تار و سه‌تار چالماقدادیر. 

 

لوطفا بو یازی حاقدا نظری‌لری‌نیزی بیزه گؤنده‌رین:

akafkasyali@hotmail.com

heydarbayat@gmail.com

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی ام آذر 1385ساعت 22:50  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

با سلام بر همه شما و زنده باد ایل شاهسونیها
من هم از شاهسونیهای قم هستم از شاخه سولدوز ها
ولی ما از 8 نسل پیش تا حالا در روستای مارکده از توابع بخش سامان از شهرستان شهرکرد مقیم هستیم و روستای ما از 3 هزار جمعیت که داره 2 هزار نفر آن فامیل شاهسون و ترک هستند .
لطفا از وبلاگ
www.markadehcharmahal.blogfa.com دیدن فرمایید که از ایل شاهسون هم توضیحاتی در ارشیو آن موجود است
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 5:20  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

 
فرهنگ جهانبخش


در نهضت مشروطه سواران ايل شاهسون بغدادى به فرماندهى على اكبرخان منصور نظام حضور فعال داشتند و از قواى نظامى حامى مجلس بودند كه با حذف آنها مخالفان مشروطه جسارت حمله به مجلس را پيدا كردند.
على اكبرخان منصور نظام در هجده سالگى سركردگى ايل شاهسون بغدادى را به عهده گرفته بود. در دوره مظفرالدين شاه سواران ايل را به خدمت قزاقى درآورد و به دستور شاه درجه ميرپنجى (سرلشگرى) دريافت كرد. هنگامى كه غوغاى مشروطه بالا گرفت تعدادى از سواران شاهسونى نيز به همراه ديگران در حرم حضرت عبدالعظيم بست نشستند و ديگر حاضر نبودند كه در خدمت قزاقخانه باشند و از قزاقخانه خارج شدند و به يورت هاى خويش بازگشتند و با حمايت نكردن از حكومت به دفاع از مشروطه پرداختند. زمانى كه محمدعلى شاه قدرت به دست مى گيرد طى حكمى منصورنظام را بار ديگر به پايتخت فرامى خواند. مشروطه خواهان منصورنظام را به مجلس احضار مى كنند و در آنجا او را به قرآن سوگند مى دهند كه حامى مشروطه باشد و به آن خيانت نكند. وى نيز قسم ياد مى كند و تا آخرين روز به قسم خود وفادار مى ماند و تا زمانى كه در تهران بود با سربازان ايل خود از مجلس و نمايندگان حفاظت مى كند. على اكبرخان فتح السلطان كه از سواران ايل شاهسون بوده در اين باره مى گويد: «محمدعلى شاه به علت مخالفت با مجلس دستور مى دهد به وسيله شترخانه و قاطرخانه، شهر شلوغ شود و ايجاد ترس و وحشت كنند. از طرف ديگر مجلس امنيت تهران را به منصورنظام واگذار مى كند. سواران منصورنظام هر شب بين ده تا بيست نفر از اراذل و اوباش را دستگير مى كردند و تحويل مجلس مى دادند، از جمله صنيع حضرت و مختارالسلطنه كه از قدرتمندان طرفدار محمدعلى شاه بودند توسط منصور نظام دستگير و به دوشان تپه برده مى شوند و از آنجا آنها را به كلات نادرى مى برند و تحويل مى دهند.»
مشاوران شاه پس از گزارش اين جريانات به شاه توصيه مى كنند كه اگر قصد دارد مجلس را به توپ ببندد قبل از آن منصورنظام را از ميان بردارد چرا كه او حامى نظامى مجلس بود و سوارانش خطر جدى اى براى دولت بودند، بنابراين شاه تصميم مى گيرد كه سواران منصور نظام را پراكنده سازد و از قدرتش بكاهد. بعد از پراكنده ساختن سوارانش براى اينكه از تهران دورش كند شاه او را حاكم كردستان مى كند. در حين آماده شدن براى رفتن به كردستان ميرزا جهانگيرخان صوراسرافيل و ملك المتكلمين به خانه اش مى روند و از او درخواست پناهندگى مى كنند. منصورنظام آنها را به خانه اش برد و خودش هم به كردستان نرفت. درباريان كه از اين جريان باخبر شدند روز بعد براى تفتيش به خانه منصور نظام رفتند اما او كه از قبل از ماجراى تفتيش توسط شخصى به نام ميرزا عبدالله خان باخبر شده بود شبانه صوراسرافيل و ملك المتكلمين را به باغ يكى از دوستانش در شميران برد و خودش هم سپيده دم به همراه همسرش روانه حرم حضرت عبدالعظيم شد و بعد از آن به زادگاهش همدان رفت. در همين اثنا مجلس به توپ بسته شد و دوران استبداد صغير شروع شد. از تهران تلگرافى به منصورنظام شد و از او خواستند كه به تهران بازگردد. منصورنظام با اينكه پس از اين تلگراف مى فهمد كه ديگر كارش تمام است و آخر عمرش فرارسيده است، اما پس از چند روز به سمت تهران حركت مى كند و خود را به اميربهادر (وزير جنگ) معرفى مى كند. اميربهادر با روى خوش مى گويد: خسته هستيد برويد و فردا صبح تشريف بياوريد. فردا كه بازمى گردد اميربهادر پس از تعارفات معمول دستور مى دهد كه قهوه بياورند و منصورنظام قهوه معروف قجرى را سر مى كشد. اميربهادر مى گويد: به منزل برويد تا حكم و دستور برايتان بگيريم. به گفته عبدالله خان و صمصام نظام، منصورنظام وقتى به خانه رسيد حالت استفراغ و سرگيجه گرفت و تا آنها رفتند دكتر بياورند جان به جان آفرين تسليم كرد.
+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم آذر 1385ساعت 5:57  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

 

ایل بزرگ شاهسون در مناطق مختلف ایران استقرار یافته اند، ولی قسمت عمده آن در آذربایجان نواحی اردبیل، سراب وحدود هشت‌هزار خانوار ازاین ایلات در ارتفاعات اهر، مشکین‌شهر و کناره‌های رود ارس ییلاق و قشلاق می‌کنند. گروهی دیگر در شمال دریاچه ارومیه و سهند مستقر هستند.


گروه‌های دیگر این ایل در شهرستان ساوه و اطراف زنجان زندگی می‌‌کنند. همچنین گروهی از ایل شاهسون در منطقه نیریز فارس در ساحل جنوبی دریاچه بختگان سکونت دارند. شاهسونهای فارس تیره‌ای از ایل اینانلو یا اینالّو به‌شمار می‌آیند.


[ویرایش] نظام ایل

نظام تقیم بندی ایل شاهسون به ترتیب بزرگ‌ترین به کوچک‌ترین واحد عبارت است از: ایل - طایفه - تیره - گوبک - اوبه و او .

ایل شاهسون در آغاز از ۳۲ طایفه تشکیل می‌‌شد، ولی امروزه به تعداد این طایفه‌ها با توسعه تیره‌های سابق و یا تجزیه طایفه‌های کوچک‌تر افزوده شده.

شاهسون مشکین شهر از ۳۲ طایفه زیر تشکیل شده است. حاجی خوجالو، اجیرلو، جوادلو، جوروغلو، گده بیگلو، گیکلو، مستعلی بیگلو، سرخان بیگلو، مرادلو، جانی یارلو، دمیرچی لو، تالش، میکلئیل لو، هومن لو، قوردلو، عیسی لو، کورعباسلو، قوجابیگلو، مغان لو، پیرآیوتلو، قره قاسملو، ساری جعفرلو، عرب لو، خلیفه لو، ادولو، زرگرلو، بیگدلو، سروانلار، حسین خان بیگلو، علی بابالو، سیدلو و جعفرلو.

رهبری طایفه ارثی نیست و بر اساس ریش سفیدی، درایت و اعتبار افراد است. در حال حاظر ایلخان یا رهبری واحدی برای ایل وجود ندارد و تصمیمات مربوط به وقت و مسیر کوچ و مراتع از طریق مشورت و ارتباط بزرگان طایفه صورت می‌‌گیرد.


 تاریخ

ایل شاهسون در زمان شاه عباس صفوی از ادغام تعدادی از تیره‌های قزلباش و به منظور تضعیف سرکردگان قزلباش ایجاد شد. شاهسون به زبان ترکی آذربایجانی به معنای دوستداران شاه است.


محمد کریم‌زاده، در "شاهسون‌های فارس، پیشینه تاریخی شناخت شاهسون‌ها". دوره ۱۲، ش ۱۳۶ و ۱۳۷ (بهمن و اسفند۵۲): ۷۵-۷۸.می نویسد:

پیشینه‌ تارییخی شاهسونان به زمان پادشاهان صفوی می‌رسد نویسندگان تواریخ و سفرنامه‌ها در این قول معتقند که شاه‌عباس بزرگ برای کاستن نفوذ و نیروی حکمرانان سی‌ودو طایفه‌ قزلباش که درآن روزگار تمشیت و ادارهٔ همه‌ امور مملکت را در دست داشتند و قدرتی بزرگ و خودکامه در برابر پادشاه بشمار می‌آمدند به ایجاد سپاهی مجهز و منظم در یکدستهٔ پیادهی تفنگدار و یکدستهٔ سواره همت کرد.

علی‌الظاهر، بهانه‌ آن پادشاه از تشکیل و تجهیز این قشون پدید آوردن نیروئی رزم‌آور و ورزیده در برابر قوای «ینگیچری» دولت عثمانی بود اما هدف واقعی و پنهانی وی مقابله با امرای خودسر و نافرمان قزلباش و ازمیان برداشتن قدرت و اعتبار ایشان بشمار می‌‌آمد.


در دو قرن اخیر وقایع بسیاری در قلمرو شاهسونها اتفاق افتاده است.در سال ۱۱۹۲ هجری شمسی عباس میرزا به کمک شاهسونها بر علیه روسیه لشکر کشی کرد. در پی عهدنامه گلستان این ایل مناطق بسیار قشلاقی را در تالش و شمال دشت مغان از دست داد. در سال ۱۲۰۵ ایل ساهسون به نفع هر دو طرف وارد جنگ شد. شاهسونهای شمال مغان در پشتیبانی از روسها و شاهسونهای جنوب مغان به اتفاق ایل افشار به حمایت از قشون عباس میرزا جنگیدند. بر اساس قرارداد ترکمنچای ۱۲۰۷ شمسی قسمت شمالی مراتع قشلاقی در اختیار روسها قرار گرفت. در سال ۱۲۸۴ طایفه قوجا بیگلوی شاهسون بر علیه روسها قیام کرده و درگیر شدند. شاهسونهای قره داغی به رهبری بیوک خان فرزند رحیم خان قره داغی در سال ۱۲۸۳ هجری شمسی با مشروطه حواهان درگیر شدند که منجر به شکست آنها در برابر قوای ستارخان شد.

قایناق: http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B3%D9%88%D9%86

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم آذر 1385ساعت 5:23  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

  نگاهی کوتاه به « تاریخ سیاسی- اجتماعی شاهسون های مغان»                                                                                        ارسطو مجردی
kitab
اخیرا کتابی به اسم - تاریخ سیاسی اجتماعی شاهسونهای مغان- تالیف پروفسور ریچارد تاپر با ترجمۀ روان وشیوای دوست فاضلم جناب آقای حسن اسدی توسط نشر اختران چاپ وانتشار یافته است. نخست ، قبل از هر چیز باید از کوششهای بی دریغ جناب آقای ریچارد تاپر که همراه نامزدش خانم نانسی از آن سوی آبها(بریتانیا) آمده(اوایل دهه چهل) و در سرزمین عزیزمان مغان با تحمل انواع سختی ها گوشه و کنار مه آلود تاریخ ما را روشن و چنین زیبا جمع بندی نموده اند تشکر و تحسین به عمل آورد. دوم آنکه می بایست از معلم بزرگوار جناب آقای اسدی که با پشت کار وشایستگی ستودنی شان کتابی با این حجم را برای ما رمز گشایی فرمودند قدردانی فراوانی نمود و دست مریزاد گفت. این کار اولین تجربه اقای اسدی در زمینه ترجمه است، اما سلاست و پرمایه گی آن تحسین بر انگیز است. قطع نظر از نگارش نادرست صورت برخی واژه گان ترکی همانند قوروچو یا قوروقچو که « قورچی» و قوللار(غلامان) قولر و یا یئددی بؤ لوک که به شکل یئدی بولوک نوشته شده ودر خلال کتاب مکرر آمده برای خواننده ترک زبان عذاب آور است اما در کل وفاداری بلا تردید آقای اسدی به حفظ اصالت سطورو ترجمه سلیس آن قدرت و وسعت دید ایشان را نمایان می سازد. امید است در آینده شاهد کارهای جذاب دیگری از ایشان باشیم.
« در این کتاب که حاصل پژوهش های میدانی فشرده وتحقیقات مفصل کتابخانه ای است، توامان به رهیافتهای مردم نگاشتی و تاریخی توجه شده است. این کتاب روایتگر تاریخ یکی از اتحادیه های بزرگ ایلی ایران یعنی شاهسونهای آذربایجان است.»  گذشته به حرف و حدیث تبدیل شده ودیگر وجود خارجی ندارد . نیز همه طبقات اجتماعی آن با تمام مصایب و خوشبختی ها یشان در بستر تاریخ مدفون گشته اند. لیکن جهت آگاهی از مناسبات سیاسی- اجتماعی و فرهنگی انسانهای منسوب به آن دوره و متعاقبا برای اطلاع از حوادث ورویدادهای آن مطالعه اش دور از اهمیت نیست . افزون بر این از نقطه نظر بنده وقوف به تاریخ که البته بیشتر، تاریخ طبقه غالب و پیروز است دستکم برای شناخت عوامل انحطاط ادواری و  برای جبران یا شاید پرهیز از تکرار آن برای همه ضروری می نماید. هر چند معتقدم کتابهای تاریخی تا حدودی هیچ کدام تصویر روشنی از « واقعیتهای تاریخ» به دست نمی دهند و بسیاری از آن بیش از نقل قولهایی که اکثرا ماهیتی سیاسی و گاه مصلحتی دارند چیزی نیست و از این رهگذر پاسخ بسیاری از پرسشها در حد حدس و گمان باقی می ماند، اما به هر روی حد اقل در این کتاب « اهمیت تاریخ تک تک این اتحادیه ها ، به مراتب بیشتر از کلیت تاریخ ایران است. داستان شاهسونها نمایشی است ازشکوه و افتخارات . اما دارای صحنه های تاریکی نیز هست . این نمایش در پایان همچون [ سرنوشت] دیگر اتحادیه ها به تراژدی ختم میشود.»
سراسر کتاب مملو از گزارشهای دوره به دوره از چپاول و غارتگری شاهسونها
و گاهی قتل و یاغی گریهای بی محابای آنهاست. اسناد « شاهسون ها را افرادی قانون شکن معرفی می کند » اما از آنجاییکه هر چیز را باید در زمان خود ارزیابی نمود ، نباید از نظر دور داشت که « قانون شکنی آنان ناشی از فساد و ستم دستگاه حاکم حریص و بی مبالات بود » مسبب و مقصراصلی بسیاری از این اعمال خشونت آمیز، رفتار وسیاست ضد بشری و خود کامگی طبقات حاکمی بود که فاقد هرگونه وجدان بشری ، آگاهی سیاسی و فرهنگی بودند.
کسب مالیاتهای سنگین ، ارتشاء مامورین دولتی، باز گذاشتن دست گماشتگان (ایل بیگ ها) برای انجام هرنوع اعمال نا عادلانه عامل مستقیم توحش و انحطاط و بد آموزی مردم تمام مناطق از جمله اهالی شاهسون بود . هیچ وجدان آگاهی نمیتواند در مطالعه سطر سطر این تاریخ غرق در اندوه نشود. زور گویی، کرامت انسانی را تا جایی تحقیر نموده بود که « اگر کسی تفنگ خود را برمیداشت و در غارتهای شبانه اموال غارتی فراوانی می آورد ، مردم او را آدم مهم و زیرک می نامیدند و به او رئیس می گفتند» درد ناک ترین بخشهای این کتاب صفحاتی است که مستقیما با این نوع جملات روبرو می شوی « هیچ گونه نظم و انضباطی حکمفرما نیست . افراد ثروتمند ، ثروتشان را با انجام خوفنا ک ترین جنایت ها به دست می آورند . تنها افراد بی عرضه و تنبل نمی توانند فقرا و ضعیفان را غارت کنند [ ! ] » . در بسیاری فصلهای کتاب این جمله با مطالعه کننده الفت می یابد:«طوایف شاهسون برسر تصاحب مراتع دائما به جنگ و نزاع با یکدیگر بر می خیزند » خاستگاه اینگونه صفات فضای، زورستانی های دستگاه فاسد و منحط اداری آن روزها بود « اعمال قدرت ایل بیگ ها بر افراد ایل حد و مرزی نداشت:ایل بیگ ها مالیات می گرفتند به دلخواه خود مجرمین را جریمه ، زندانی و تنبیه جمعی می کردند و یا به مصادره اموال آنان دست می یازیدند ... هر کدام از دختران رعایا یشان را به دلخواه به ازدواج خود در می آوردند» دربه بار آمدن چنین وضعیت رقت آور، حضور و دخالت برخی کشورهای خارجی نیز محسوس است. دست درازی های سیاسی و نظامی کشورهایی همچون روسیه، انگلیس وعثمانی به آشفتگی و خرابی اوضاع دامن می زده است. موقعیت زنان نیز در آن دوره ها تعریف چندانی ندارد . اگر چه عمده وظایف و کارهای سنگین آلاچیق ها بر عهده زنان بود لیکن آنها در آخر حق بردن سهمی از هیچ ارثی را نداشتند، مخصوصا دختران. انگار زن چیزی غیر از ابزار تولید نبوده است!  ... کنار شومینه نشسته ام ، کتاب در دستانم تمام می شود سکوتِ اتاقم را صدای آبی شعله ها می شکند ، ناگهان در یادبود انسانهای برباد رفـتۀ این اثر گم می شوم در خود فرو میروم و به این می اندیشم ؛ شاید جایی که من اکنون نشسته ام زمانی راه کاروانهای شتر شاهسونان بوده یا آتشگاه کومه ای که دورش زن و بچه های نگران حلقه می زده اند! این اتاق کوچک من شاید جای سُمضربه های اسبان جنگجویانی بوده که تیغ بر گلوی همدیگر می نهادند و یا تماشاگه زن خسته ای که به ستون آلاچیق تکیه داده و برف ریزان بیرون را خیره گشته است ! 

پا نوشت:
تمام جملات داخل گیومه از متن کتاب مذکور است

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم آذر 1385ساعت 5:16  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

دوکتور علی قافقازیلی

کیتاب

کؤچورنده‌ن:

کئچن اون ایلده گئجه گوندوز اؤزونون و عائیله‌سی‌نین و اؤیرنجی‌لری‌نین امه‌یینی ایران تورک ادبیاتی و کولتورونه صرف ائده‌ن دوکتور علی قافقازیالی‌نین نئچه آی بوندان اؤنجه “ایران تورک عاشیق موحیطلری” آدلی کیتابی تورکیه‌ده یاییملاندی. دوکتور قافقازیالی بابالاریمیز، زمخشری و کاشغارلی ماحمودون عرب و تورک اؤلکه‌لرین قاریش قاریش گزدیکلری کیمی، ایران تورک شهر، کندلرین قاریش قاریش گزیب، عاشیقلارلار(aşıqlarla) یاخیندان گؤروشوب دانیشارکن بو کیتابی توپلاییب‌دیر. دئمه‌لی ایندی ایران یازارلاری‌نین ایچینده “قوم ـ ساوه” ماحالی‌نین یئرلی تورک توپلومو بیر “تانینمامیش آدا” کیمی اولاراق، دوکتور قاقفازیالی بو آدانی کشف ائدیب‌دیر. البت ایکی یازاریمیز، رحمتلی علی کمالی و مهران بهاری‌نین امک‌لرین‌ده اونوتمامالی‌ییق.

من اؤزوم دوکتور به‌یین چابالارینا بو ساحه‌ده یاخیندان تانیق اولوب، و اونا اؤرکده‌ن ساغ اول دئمیشم. او گون‌لر دوکتور به‌ی بیر هفته‌یه یاخین قومدا “تورک ادبیات اوتاغی”نا قوناق اولوب، و اوتاقدا اویه اولان نئچه گنج اونو دستکله‌ییردیلر. آمما دوغروسو دوکتور به‌یین سارسیلماز و هر گون 18 -19 ساعاتا قدر چالیشدیغی هامینی یوروب نهایت اؤز آرامیزدا بؤلوشوب و هر کیمسه معین ساعاتلاردا دوکتور به‌یین خیدمتینده اولماق قرارینا گلمیشدیک. و اؤِز ایچیمیزده اونا “دمیر حوجا” لقبی وئرمیشدیک.

سونرالار دوکتور به‌یین اوغلو یاووز سلیم به‌یله گؤروشدوکده بو ماجرانی اونا نقل ائتدیم، یاووز به‌ی “آتام ائله بوردادا بئله دیر، گئجه گؤندوز تانیماز” دئدی.

دوکتور قافقازیالی، تکجه گونئی یوخ، بلکه قوزئی‌ عاشیق موحیط‌لرینی تانیتدیرماقدا، و حتی اورتا آسیادا اولان اوزان صنعتی اوزره چوخلو زحمت چکیب و بو ساحه‌ده دئمه‌لی ان زنگین و تایسیز معلوماتا مالیک اولان بیر اینسان‌دیر.

دوکتور قافقازیالی‌نین اثرلرینده‌ن:

ایران تورک ادبیاتی آنتولوژیسی 6 ج” (دؤرد مین صحیفه‌یه یاخین بیر دائره المعارف)

میکائیل آزافلی‌نین دیوانی‌

قیرخ ایل‌لیک قارا گونلر (نمایشنامه)

ارمنی مظالمی

و… آد آپارماق اولار.

“ایران تورکلری عاشیق موحیطلری” آدلی کیتاب بو ایل (2006) 313 صحیفه‌ده ارزروم شهری‌نین افست اثر یاییم ائوینده یاییملانیدیر.

بو کیتاب 8 بؤلومده‌ن عیبارت‌دیر:

تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی
اورمو عاشیق موحیطی
سولدوز قاراپاپاق عاشیق موحیطی
زنجان (زنگان) عاشیق موحیطی
قوم- ساوه عاشیق موحیطی
خوراسان – تورکمن‌صحرا عاشیق موحیطی
قاشقای عاشیق موحیطی
عاشیق موحیطلری‌نین موقاییسه‌سی
هر بؤلومده بحث‌لر بئله دوام تاپیر، اؤرنک اولاراق تبریز قاراداغ عاشیق موحیطینده باشلیق‌لار بئله‌دیر:

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی‌نین دئموگرافیک یاپیسی

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی نه منسوب قدیم عاشیقلار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطین ده قوللانیلان چالغی آلت‌لری و آؤزه‌للیک‌لری

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطین ده بولونان عاشیق – اوزان ادبیات اوجاقلار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی خالق حیکایه لری و دستانلاری

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی عاشیق هاوالار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی نی بسله‌یه‌ن قایناقلار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی نه منسوب چاغداش عاشیقلار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی نه منسوب بالابانچی‌لار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی نه منسوب قاوالچیلار

- تبریز قاراداغ عاشیق موحیطی نین قدیم اوستاد عاشیقلاریندان بعضی‌لری

کیتابدا هر موحیطین چالغی آلت‌لری، و عاشیق بالابانچی‌لار و ها بئله عاشیق ادبیاتین آراشدیران یازیجلارین شکیل‌لریده بول بول گتیریلمیشدیر.

کیتابین تصحیحینده یازارین ایکی اؤیرنجیسی: دوکتور بهادر گوجو یئتر، و حمزه قولو قیسادا یاردیمچی اولوبلار.

طبیعی‌دیر کی ایندی‌یه کیمی تبریز، اورمو و زنگان عاشیقلاری‌نین اوزه‌رینده گونئی درگی‌لرینده آز چوخ آراشدیرمالار و یازی، مقاله و کیتابلار یاییلیب‌دیر. آمما قوم، قاشقای و خوراسان تورک عاشیق موحیط‌لری حاقدا بیلگی‌لریمیز یوخ کیمی‌ایمیش. اونا گؤره‌ده چالیشاجاییق، کیتابین اوچ سون بؤلومونو، یانی قوم – ساوه، قاشقای، و خوراسان ـ تورکمنصحرا عاشیق موحیط‌لری بؤلوملرینی کؤچوروب، اینترنیت صحیفه‌لرینده اوخوجولاریمیزین قوللوغونا چاتدیراق. اومورام بو یازیلارا تنقیدی یا باشقا بیر باخیشی و آچیقلاماسی اولان اوخوجولار آشاغیدا گلن ایمیل آدرسینه مکتوب یازیب، اؤز گؤروشلری بیلدیرسین‌لر. طبیعی‌دیر کی بو گؤروشلر کیتابین گله‌جک یاییملاریندا یاردیمجی اولا بیلر.

akafkasyali@hotmail.com

heydarbayat@yahoo.com

درین سایقیلارلا

قوم – سید حیدر بیات

قوم ساوه عاشیق موحیطی (1)

1. قوم-ساوه عاشیق موحیطي’نين دئموگرافيک ياپيسي:

تورک عاشیق‌لیق گله‌نه‌یی نين چوخ جانلي اولاراق ياشاديغي موحیطلردن بيريسي ده‌ قوم-ساوه عاشیق موحیطي دير. بو موحیطي، کرج، قزوین، ابهر، قیدار، بيجار، اسداباد، نهاوند، عراق، کاشان، قوم و تهران شهرلري احاطه ائتمکده‌دير. قوم-ساوه عاشیق موحیطي داخیلينده بو اؤنملي يئرله‌شيم يئرلري بولونماقدادیر: آبگرم، آوج، باهار، بويون زهرا، جعفرآباد، ابهر، عراق، فراهان، اسداباد، اشتهارد، قاراقان، همدان، هشتگرد، کازيران، قزوین، کبودر آهنگ، کرج، قیدار، کومیجان، قوم، ملاير، مزليقان، مرداباد، نهاوند، نووبران، رباط کریم، رزن، رودبار، تفرش، ساوه، ساوج بولاغ، شهریار، تهران، تويسرکان، اورودرگزين، ورامين، زرند.1

قوم-ساوه عاشیق موحیطي نين عاشیقلاري زنجان، شیراز، فيروزاباد، مشهد كيمي چوخ اوزاق تورک موحیطلرینه ده دعوت ائديلمکده‌ديرلر.

“قوم-ساوه عاشیق موحیطيـ”نده مسکون بولونان تورک بويلاري (طایفالاری‌) نين باشليجالاري بونلاردير: آجيرلو، آفشار، امله، باهارلي، بايات، بیگدلی، جلاللي، دئل‌لر، گئلباغی، خلج، حاللاچ، خدابنده‌لو، قاجار، قارا-گؤزلو، قاراپاپاق، کلون، کنگرلو، کؤسه‌لر، کورد-بئگلو، لک، محمدلي، موغانلي، موسولو، سولدوز، شاه-سئون، تورکاشوئد، تورکمن، يارجانلي، زه‌غل، زرگر، ذوالقدر.

بو بؤلگه‌ده ياشايان تورکلرين بير قیسمي هله يايلا حاياتيني داوام ائتتيرمکده‌دير. حیوان سورولري ایله بيرلیکده يازلاري یایلاقلارا گئتمکده‌ديرلر. بير چوخ تورک بويو كيمي بونلار دا ياز موسمینه ” ياي ” دئیه‌رلر. بونون ايچين ده يازين بارينديقلاري و قوناقلاديقلاري يئرلره “یایلاق” و یا ” يايلا” آدي وئريلير. قیشين قوناقلاديقلاري يئرلره ايسه ” قیشلاق ” دئییلير. همدان ايله قیدار آراسينداکي قاراقان داغلاري یایلاقلاريدير. ساوه، قوم و تهران اوچگئنينده قالان بؤلگه‌ ايسه قیشلاقلاريدير. بو موحیطه شاهسئون حوزه‌سی ده دئییلیر.

قدیم تورک يوردو اولان بو بؤلگه‌ده، چوخ اونلو تورک عالیملری يئتيشمیشدیر. اوستاد شاعير تئلیم‌خان، اوستاد شاعير خوندابلي مهجور، رشیدالدين فضل‌الله، عین القضات همدانی، شاعير بسته‌کار ابولقاسیم عاريف، شاعير تورکمن ماحمود (تئلیم‌خانين تورونو)، فيلوسوف قيرچي قايخان خلجلي، شاعير رضاعلی، همدانلي غیب علی، بويوک تورک دوشونورو جمال الدين آفغانی اسدآبادی، آراشديرماجي يازار علی کمالی بونلارداندير.

5.2. قوم-ساوه عاشیق موحیطي’نه منسوب اوستاد عاشیقلار:

بو بؤلگه‌ خالقي نين یاخین زامانا قدر کؤچبه حاليندا ياشامالاري و عاشیقلارين دا اونلارلا بيرلیکده داغلاردا، يايلالاردا ثابت اولمايان مکانلاردا صنتلريني ايجرا ائتمه‌لري، اثرلري نين قئیده گئچمه‌سينه ايمکان وئرمه‌میشدیر. سون يوز ييل بويونجا قاشقای تورکلري ایله بيرلیکده بونلارين دا سورکلي حکومت گوچلري طرفيندن تعقیب و تادیب ائديلمه‌لري ده عاشیقلارين اثرلري نين توپلانماسيني انگل‌له‌یه‌ن بير دیگر گوچ اولموشدور.

ایندیليک بو بؤلگه‌ده سون يوز ایلده ياشاميش بير میقدار عاشیقين وارليغيني تثبیت ائده بيلديک. اومود ائدیریک کي آراشديرمالاريميزي سوردوردویوموزده باشقا عاشیقلارين و اونلارين اثرلري نين ايزينه راستلاياجاییق.

“قوم-ساوه عاشیق موحیطيـ”نده حتی زنجان، سولدوز، خوراسان كيمي دیگر ايران تورک عاشیق موحیطلرینده اوستاد تئلیم‌خان3 آدلي تورک اوزاني عاشیقلارين پيري، اوستادي قبول ائديلمکده‌دير. بوتون عاشیقلار اونون شعرلریني ازبر بيليرلر. اوستاد تئلیم‌خانين (تئليم خان، 1742 - 1829) ايکي شعري:

محمد

ازل حاق نوروندان قدرت قلمین

یازدی عرش موعللایا محمد

کوفرون گونو يانديريردي عالمی

شوکور آللاه سالدي سايه محمد.

منع ائديب باطيلي حاققی بويوران،

حلالی حرامدان سئچيب آييران،

بوتلاري سينيديريب منبر قئييران،

قدم باسان موصللایا محمد.

بو تخته بو تاجا تبارک اللاه،

ايبراهيم ده سالدي کعبه بئيت‌اللاه،

موسا تور’دا، کيليسادا روح‌الله،

ميندي گئتدي او سمايا محمد.

عرشدين بوئيانيندا کلام-ي رواج

ملکلر باشیندا نور دورور تاج

دؤردونجو آسماندا گئتدي وئردي باج،

انگشترین یدواللاها محمد.

عاريف بيلر بو کلامي بو ديني،

اوخورلار حق کيتابيندا ياسيني،

يارب اولور باخا قييامت گونو،

تئليم کيمي بینوايا محمد.

شئیخ صنعان

شئیخ ـ ی صنعان کيمي ترسا سئوميشم،

راستا يوللاريمي کئج ائیله‌میشم.

بير ناخلف کسه دوچار اولموشام،

باشیمنان عاقليمي نئجه ائیله‌میشم.

ضرر اولوب، ائله‌ديگيم ائتديگيم،

کاساد اولوب بازارلاردا ساتدیغیم،

الدن چيخيب تور آتديغيم توتدوغوم،

قوودوغوم جئيراني نئجه ائیله‌میشم.

بير وفا گؤرمه‌ديم سولطاندان خاندان،

بير تيکان چيخاردان اولمادي جاندان،

قونشولاريم کؤچوب اويان باياندان،

آراليق ائويمي اوج ائیله‌میشم.

آللاه بيلير نه قدر پاکام آري‌يام،

نئجه بخت -ی قارا شوم سيتاره‌یم،

محنت املاکي نين دروگری‌یم،

دريب غم خرمنين دج ائیله‌میشم.

النمیشه‌م يوز مين يوز مين الکده‌ن،

چيخميشام من نئچه شطط =ی کلکده‌ن

خبر آلسان مني چرخ-ي فلکدن،

دئيه‌ر تئليم’ينه‌ن لج ائیله‌میشم.

دوکتور قافقازیالی و عاشیق تقی محیط

“قوم-ساوه عاشیق موحیطيـ”نده عاشیقلار طرفيندن اوستاد قبول ائديلن و شعرلري اوخونان بير دیگر اوستاد شاعير ده خوندابلي مهجور’دور. حاياتي حاققیندا چوخ شئي بيلينمير. خوندابلي مهجور’دان بير شعر:

نادان اولما

دلی کؤنول نادان اولما،

ائل چکمه‌ آشینالاردان،

مئيلين غوربت ائله سالما،

نه گؤردون بیگانه‌لردئن.

باد صبا کيمين اسمه‌،

بولبول تک گولشنده‌ن کوسمه‌،

هامي يئره قدم باسما،

عیبرت آل نابينالاردان.

عشقین سبوسوندان ايچمه‌،

هر چاتانا گؤيلون آچما.

گنج ايچون چؤللره قاچما،

گئت آختار ويرانه‌لردئن.

مئيلين سالماگينان يادا،

غم چکمه‌ فاني دونيادا،

دوست اوچون اؤزون سال اود’ا

کم اولما پروانه‌لردن.

نئيليره‌م دونيانين مالين،

گؤيلوم ايستير يار جامالين،

خونداپلي مهجور’ون حالين،

گئت سوروش ديوانه‌لردن.

5.3. سون يوزایلده ياشاميش اوستاد عاشیقلار:

عاشیق محمد علی کرفسلی (همدان کرفس اؤلوم.1966)،

عاشیق عزیز خان (گازيران-اؤلوم. 1976)،

عاشیق يوسوف يئرقانلي (اليشار-قاراقان-ساوه اؤلوم. 1977)،

عاشیق محمد علی صوفولار (انجیلاوند-ساوه، اؤلوم. 1985)،

عاشیق جوز علی (همدان اؤلوم. 1966)،

عاشیق محمد حسن سنگکلی (مه‌ره‌غئي-سنگکلی 1986)،

عاشیق صیدق علی ریضایی (همدان اؤلوم. 1991)،

عاشیق يوسوف ایسماعیلی (بندي چايير ساوه اؤلوم. 1996)،

عاشیق ایسماعیل رشیدی (ساوه اؤلوم. 1996)،

عاشیق محرم سلمانی (ساوه زرند اؤلوم.1996)،

عاشیق ایسماعیل شاهمرادی (قیلیچ کندی قاراقانی-ساوه اؤلوم. 1996)،

عاشیق قاسیم تمدن (همدان اؤلوم. 2001)،

عاشیق عزیز خان هم چؤگور (ساز) هم ده ساز (زورنا) چالارميش. بو اوستاد عاشیقلاردان هيچ بيري نين ائلده موجود اثري یوخدور.

 http://www.hbayat.com/

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم آذر 1385ساعت 21:14  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

قوم-ساوه عاشیق موحیطين‌ده قوللانيلان چالغي آلت‌لري و اؤزه‌ل‌ليک‌لري:

قوم-ساوه عاشیق موحیطين‌ده سازا “چؤگور” ، دفه ده “دايره” دئمکده‌ديرلر. عاشیقلار، بعضن اوچ‌لو، بعضن ايکي‌لي بعضن ده تک باشلارينا صحنه آلماقدادیرلار. بعضن عاشیقلارين چؤگورونه بالابان ائشليک ائتمکده‌، بعضن ده هم بالابان هم ده دايره (دف) قوشولماقدادیر. ساوه-قوم عاشیق موحیطين‌ده، شهر و کؤيلرده ياپيلان تويلارين/دویونلرین چوخونا عاشیقلار قاتیلماقدادیرلار. عاشیقلار دویونلرده حيكايه و یا حيكايه لي تورکولر آنلاديرلار. بعضن ده تورکولو اويون هاوالاري چالاراق آيري مکانلاردا بولونان کیشی‌لرین و قادين لارين اوينامالاريني ساغلارلار. توي/دویون آچيق هاوادا ياپيلديغيندا بالابانين يئرينی ساز دئديکلري زورنا، دايره نين يئريني ده داوول آلير. بؤيله‌جه ” ساز ” (زورنا) و ” داوول ” ايکيليسي ایله يوروتولور.
بو موحیطده يايغين اولاراق قوللانيلان بير موسيقي آلتي ده آنادولو تورکلري نين و فارسلارين نئي دئديکلري، اونلارين ايسه “چاوير” دئديکلري نئي’دير.
چوگور
عائیله توپلانتيلاريندا، ادبی صوحبتلرده، يايلالاردا يايغين اولاراق ” چاوير ” چالينير و چاوير ائشلي‌یينده تورکو اوخونور.
بو عاشیق موحیطينده‌ قوللانيلان موسيقي آلتلري و اؤزه‌ل‌ليکلري بئله‌ دير:
چؤگور (ساز) : بيچيم اولاراق تبريز، سولدوز، زنجان و اورمو سازلارينا بنزه‌مکده‌دير. آنجاق بعضی اؤزه‌ل‌لیک‌لري فرقليدير. چؤگورلر گئنل‌لیک‌له 9 قولاقلي، 7 و یا 8 تئلي (سيملي) اولورلار. بعضن دوققوز تئل ده تاخیلا بيلير.
بالابانلار
چؤگورلرده يئددي آنا پرده‌، دؤرت ده آرا پرده‌ اولماق اوزره 11 پرده‌ واردير (7 + 4 = 11). آنجاق، دؤرت آنا ايکي آرا پرده‌ داها علاوه ائديله بيلير (4 + 2 = 6). بؤيله‌جه 11 + 6 = 17 پرده‌يه چيخاريلا بيلير.
پروف. در. بهاءالدین اؤگه‌ل، ” تورک کولتور تاريخينه گيريش “آدلي اثرينده” ايران تورکلرينده “چؤگور” باشليغي آلتيندا بونلاري يازماقدادیر: چؤگور، ايران تورکلرينده ده گؤرولمکده‌دير. يوخاريدا، چاغاتاي تورک کولتور چئوره‌سينه عایید سؤزلوکلرده ده چوگور آدلي بير سازين بولوندویونو بیلدیرمیشدیک. “فارمه‌ر”ـه گؤره، ایندیکي تورک چؤگورو، آلتي تئللي و آلتي پرده‌لی‌دير. ايران چوگور’و ايسه ، ايري قارينلي و اولدوقچا قیسا ساپليدير.”
چؤگورون پرده‌لري نين آدلاري بئله‌ دير:
1. باش پرده‌
2. کؤراوغلو و یا کرم،
3. شاه پرده‌،
4. زرگری،
5. کئچمه‌،
6. کلله،
7. آياق.
چؤگورلر گيلاس (کيراز) آغاجي نين قابیغیندان ياپيلان ” تازيانا ” ایله چالينماقدادیر.

بالابان
بالابان: نفسله چالينان تورک موسيقي آلتي. فينديق، توت، جئويز و یا اريک آغاجيندان ياپيلير. سيليندير شکلينده‌کي گؤوده‌سي نين (اوزونلوغو 310-330 مم) اوزه‌رينده يئدديسي اؤنده بيريسي آرخادا 8 ده‌لیک واردير. عاشیغين سسي نين قالینليق و اينجه لي‌یينه گؤره بالابانلارين دا اوزونو و یا قیساسي ترجیح ائديلير. چؤگورون پرده‌ ساييسينا گؤره بالابانين اوزونو قیساسي قوللانيلير. چؤگورون پرده‌ ساييسي آز اولونجا قیساسي، آرتیق اولونجا اوزونو قوللانيلير. بالابانين ايچ گئنيشلي‌یي ده فرقليدير. ايچي گئنيش اولونجا قالین، دار اولونجا اينجه سس چيخارير. گؤوده‌سي نين باش طرفينه قامیشدان ايکي قات ديلجيکلي ياسسي آغيزليک تاخیلير. آغيزليغين اورتاسينداکي پارچاجيق واسيطه‌سيله چالغي نين آکورتو دئییشدیریلیر. بالابانين يوموشاق و حزين سسي واردير. خالق چالغي آلت‌لري توپلولوغوندا قوللانيلديغي كيمي سولو آلت اولاراق دا قوللانيلير. قافقاز و اورتا آسيا خالقلاري آراسيندا چوخ يايغيندير.
دايره / دف: اوزه‌رینه‌ دري چکيله‌ن دايره وی قاسناقدان (چاپي: 340-450 مم، ائني: 40-60 مم) عيبارتدير. اؤزئل سس ائفئکتي اولوشدورماق ايچين قاسناغين ايچ طرفينه مدال حالقالار آسيلير. گئنل‌لیک‌له قاسناغين اوزو صدفله بزه‌نير. دايره /دف ، بارماقلار دري‌يه وورولاراق چالينير. سولو و ائشليک چالغي آلتي اولاراق قوللانيلير. آنادولو، قافقازلار و اورتا آسيا خالقلاري آراسيندا يايغيندير. ساوه-قوم عاشیق موحیطينده‌ “دف” يئرينه ” دايرا” کلمه‌سيني قوللانيرلار.
چاوير (نئي)
چاوير (نئي): قدیم نفسلي چالغيلارداندير. تورک سويلو خالقلار آراسيندا چوخ يايغيندير. شاهسئون، تورکمن، آوشار (افشار)، خلج، قاراپاپاق كيمي اورتا ايرانداکي تورک بويلاري چاوير دئییرلر. آنادولو و باشقا تورک بويلاري نئي آديني قوللانيرلار. فارس و عرب‌لر آراسيندا دا چوخ يايغيندير.
چاوير، گئنل‌لیک‌له 60-70 س‌م اوزونلوغوندا دوققوز بوغوملو قامیشدان ياپيلير. اؤن يوزونده 5-7 اولماق اوزه‌ره 6-8 دلی‌یي بولونور. هر ايکي اوجونا چاويرين چاتلاماماسي ايچين معدنی اوزوک تاخیلير. سس آلاني اوچ اوکتاوا یاخیندير. دياتونيک سس سيراسي واردير. هروموتيک سسلر ده چيخاريلا بيلير. چئشيدلي بويدا چاويرلار واردير. قوم- ساوه موحیطينده‌ گئنل‌لیک‌له بيري اوزون دیگري قیسا ايکي چئشيت چاوير (نئي) قوللانيلماقدادیر. بيريسي اوزون او بیریسی ایسه قیسا. اوزون چاويرلاري مسکون ماحال‌لاردا. قیسا چاويرلاري ايسه داشینماسی قولای (راحات) اولدوغوندان، گئنل‌لیک‌له کؤچ يوللاريندا يايلالاردا قوللانيرلار. تورک حنجره‌سينه اويقون سسلر چيخارماق ايچين دلیک‌لر ياريم آي و یا هيلال شکلينده ده آچيلا بيلير.

زورنا بالابانلار

دوهول
ساز (زورنا): قوم-ساوه موحیطينده‌ زورنايا ساز دئیيلمکده‌دير. اوفله‌مه‌لي تورک موسيقي آلتلرینده‌ن بيريسيدير. گئنل‌لیک‌له جئويز و یا اريک آغاجيندان ياپيلير. سيلينديريک گؤوده‌سي نين اوزونلوغو 370-380 مم؛ اوست طرفينده يئددي، آلت طرفينده بير دلی‌یي واردير. ميل دئديکلري قیسمين اوزه‌رینه‌ قامیش تاخیلاراق ياپيلير. بو قامیشلي آغيزدان اوفله‌نه‌ره‌ک چالينير. سسين اينجه‌لي‌یي و قالینليغي ميلين اوزون و یا قیساليغي ایله آيارلانير. بوغازي و آغزي گئنيش اولانا ” آچيق ساز ” ، بوغازي و آغزي دار اولانا ايسه ” کئشيده ساز ” دئییلير. ديياپازونو کیچیک اوکتاوي نين سي بئمول سسيندئن اوچونجو اوکتاوي نين دو سسينه قدردير. گوچلو و تيز بير سسه صاحیب‌دير.

ياسسي داوول

داوول: چام و یا کؤکنار آغاجيندان ياپيلميش چاپي 60-90، ائني 50-60 س‌م اولان سيليندير بيچيملي بير قاسناغين هر ايکي يانينا، دانا و یا کئچي دريسي گئريله‌ره‌ک ياپيلان بير چالغي آلتي‌دير.
آرديچ و یا قیزيلجيق آغاجيندان ياپيلميش 30-40 س‌م اوزونلوغوندا اينجه بير چوبوق و يئنه 30-40 س‌م اوزونلوغوندا اوجو توپوزلو قالین ساپلي بير دوکماق (دؤیمک) چالینیر. دونيانين هر يئرينده بنزه‌رينه راستلانير. آنجاق داوول ان اسکي تورک چالغيلارينداندير. آيريجا تورک ميتولوژيسينده داوولون کوتسييئتي واردير.
5.5. قوم/ساوه عاشیق موحیطين‌ده موسيقي آلتلري نين چالينما شکلي:
عاشیقلار، بالابان و دايره ائشلي‌یينده و یا ساده‌حه بالابان ائشلي‌یينده چالينجا، اؤزلری سول باشدا، بالابانچي اورتادا و دايره چالان ساغ باشدا بولونور. گئنل‌ليک‌له آياقدا چالارلار، اوتورا راق چالدیقلاري دا اولويور. سالونلاردا و یا بؤيوک ائولرد و اودالاردا پروگرام یاپدیقلاريندا، سالونون اورتا يئرينده و یا آرا بوشلوقلاردا دولاشا راق چاليپ سؤيلرلر. عاشیق هم چؤگور چالار هم اوخور هم ده يوروم ياپار. دايره چالان ايسه زامان زامان عاشیق تورکو اوخورکن، اونا ائشليک ائده‌ر، ياني اونونلا بيرلیکده اوخور.

عاشیقلار، گئنل‌لیک‌له پروگراملارينا آشاغيداکي شعری اوخویاراق باشلار:23
خوش گونلرده توي بايرامدا،
اوخور سازين، چالار عاشیق.
سازينان مجلسه گيره‌ر،
بير خوشلوغي سالار عاشیق.
عاشیق سؤيلر شریعتده‌ن،
طریقت و معرفتده‌ن،
آيري دوشمز حقیقت‌ده‌ن،
دوغرو يولدا قالار عاشیق.
عاشیق مرد اوغلاندان سؤيله‌ر،
نامردين باغريني تئيلر،
حاققين سؤزون بيان ائيلر،
حاقدان ايلهام آلار عاشیق
عاشیق مردلرینه‌ن گزه‌ر
اورکده غملري ازه‌ر
خونچا-يي شادلیغي بزه‌ر،
خوش گوني آرزولار عاشیق.
عاشیقدا اولور محبت،
ائل ايچينه سالار وحدت،
سؤزلرینه توتار ديققت،
ائل ايچينده قالار عاشیق

 

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم آذر 1385ساعت 21:6  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

 

شاهسون موسیقی‌سی حاقدا عاشیق رمضانی «گونش» ایله موصاحیبه

شاهسون ائلی صفوی حکومتی‌نین اورتالاریندان یعنی قیزیل‌باش‌لار داغیلدیقدان سونرا ایرانین سیاسی و فرهنگی ساحه‌لرینده بؤیوک رول اوینامیشدیر. بو ائل صفوی دؤنمی شاه عباس زامانیندان بری قاجارین زاوالینا قدر موغان، عراق و مرکزی ایراندا کوچ قون حالیندا یاشاییب‌دیر. ایندی تانیدیغیمیز مرکزی ایران شاهسون‌لری ایندی بوئین زهرا، ساوه، گازیران، رودبار تفرش و کرجین و تهرانین اطراف شهرجیک‌لرینده و اؤزلجه قوم شهرینده یاشاییرلار. بو ائلین عاشیقلاری ایل‌لر بویو خالق ایچینده قورولان توی ـ دویون شنلیکلری و ها بئله مذهبی شنلیکلرده الده ساز، دیلده ماهنی تورک ائلی‌نین عنعنه‌لرینی دیلینی و فولکلورونو یاییب، قورویوبلار. بو عاشیقلار بوندان علاوه تورک دونیاسیندا سؤیله‌نن دستانلار، شعرلر و دستانلاردا دئییلن ایناملاری ایندی‌یه کیمی ائل ایچینده یاشاتماغا موفق اولموشلار. شاهسون ائلی‌ده باشقا ائل‌لر کیمی یاناشی و قونشو ائل‌لردن ائتگی آلیب ائتگی بوراخماغا و ها بئله کولتوره‌ل (فرهنگی) ایلیشگی و رابطه‌لر مجبوریتنده ایمیش. اونا گؤره‌ده بو ائلین عاشیقلاری چوخلو شاهسون اولمایان ائل‌لرین ایچینده اؤزه‌لجه همدان، اراک و خلج ... تورکلری‌نین‌ده تویلارینا قاتیلیب و دستان سؤیله‌ییب ساز چالیبلار. باشقا ائللرین عاشیقلاریدا بو ائلین آراسیندا تانینیب و ساز ـ چؤگور چالماغا آدلیم‌لانیب‌لار. آنجاق اؤنملی بودور کی هر عاشیق شاهسون ایچینه گلسه شاهسون ماهنی‌لارین و شاهسون هاوالارین اوخومالیدیر. بو عاشیقلاردان بیریسی عاشیق مسیح‌الله رضائی‌دیر کی شاهسون ائلیندن اولمایاراق بو ائلین ایچینده شاهسون چؤگورون چالیب و شاهسون هاوالارین اوخویوبدور. ایندی دونیادا عاشیق ادبیاتی حاققیندا چالیشانلار شاهسون عاشیقلارین قوم ساوه عاشیق موحیطی ایچینده یئرلشدیریرلر. بو موحیطین اساس عنصرلاری 1. چؤگور 2. تیلیم خانین شعرلری و دستانلاری 3. شاهسون هاوالاری،  ساییلیرلار.

بو اوچ عنصری  قیساجا بئله آچیقلاماق اولار:

1.      چؤگور: چؤگور آدیلا تانیدیغیمیز ساز آذربایجان عاشیقلارینین سازیندان بیر آز فرقلی‌دیر. بو سازین سسی بم و اوندا چالینان هاوالار آرتیق محزون اولار. بو سازین کؤکو و ها بئله پرده‌لریده آذربایجان سازیلا آزجا فرقلی‌دیر.

2.      تیلیم خان: تیلیم خان (1209‌ـ‌1141) یازیب یاراتمیش و مرکزی ایرانین ان‌بؤیوک شاعیری ساییلیر. بو شاعیرین 700 حدودوندا الیمیزه چاتدیقی شعرلرینین بیر نئچه‌سی‌نی بو ماحالین عاشیقلاری توی ـ دویونلرده اوخویارلار و تئلیم خانین اؤز حیاتی‌دا بیر دستان کیمی اولاراق و اونون مهری خانیما عاشیق اولدوغو و بو عشقین ماجرالاری اصلی‌ـ‌کرم، غریب‌ـ‌ شاه صنم دستانی کیمی عایشقلار طرفیندن سؤیله‌نر.

3.      شاهسون هاوالاری: شاهسون هاوالاری دئدیگیمیز تقریبا ایگیرمی‌یه یاخین اؤزه‌ل هاوالاردیر کی آذربایجان عاشیق هاوالاریندان فرقلی‌دیر. شاهسون عاشیقلاری آذربایجان و تورکیه هاوالاری ایله یاناشی اوز هاوالارین داها آرتیق منیمسه‌ییب‌لر. بو هاوالاردان کلکوkələku / دوه زنگیDəvə Zəngi  یارجانلی Yarcanlı / کؤچ هاواسی  Koç Havası و ... آد آپارماق اولار. شاهسون‌لرین بو هاوالارلار یاناشی چئشیدلی تیرینگه‌لریده واردیر. بو تیرینگه‌لرده‌ن لئیلانا Leylana و قاراخان QaraXan تیرینگه‌سیینه اشاره ائتمک اولار. قاراخان تیرینگه‌سی تورکیه‌ده سؤیله‌نیلن کؤچری تیرینگه‌سی ایله بیر هاوادیلار و تورکیه موزیک آراشدیجیلارا قاراخان هاواسین ائشیتدیگدن سونرا آرتیق تعجب ائتمیشدیلر. ایران تورک یازارلار، شاعیرلر و عاشیقلاری حاقدا ایل‌لرجه تحقیق ائده‌ن حؤرمتلی آکادمسین دوکتور علی قافقازیالی شاهسون شعری حاقدا آرتیق تدقیقات آپاریب کی یاخین گله‌جکده تورکیه‌ده یاییلاجاقدیر. آنجاق ایندی شاهسون ائلی‌نین ایچینده یوزدن آرتیق عاشیق، بالابانچی، دوهول‌چی یاشاییرلار. اما بللی‌دیر کی اونلارین ایچینده اوستاد و ائل طرفینده‌ن آلقیشلانمیش عاشیق‌لرین سایی بارماقلارین سایینادا یئتیشمز.عاشیق علی رمضانی «گونش» او اوستاد عاشیقلاردان بیریسی‌دیر. عاشیق رمضانی  1328 گونش ایلی ساوه‌نین انجیلاوند کندینده دونیایا گؤز آچیب. 22 یاشیندان ساز‌ـ‌ سؤز دونیاسینا قدم قویوب و اؤزو دئمیشکن ایلک دؤنه چؤگورو آتاسیندان و سونرا عاشیق محمدعلی صوفلار و عاشیق قیاسی جباری‌دان اؤیره‌نیب‌دیر. اونونلا آپاردیغیمیز قیسا بیر موصاحیبه‌نی اوخوجولاریمیزا تقدیم ائدیریک.

سید حیدر بیات

 

س: حؤرمتلی عاشیق رمضانی جنابلاری لوطفا اؤزونوزو بیزیم اوخوجولاریمیزا تانتدیراسینیز.

عاشیق رمضانی: من عاشیق علی رمضانی شاهسون ائلی نین یارجانلی طایفاسیندا‌نام. انجیلاوند کندینده دونیایا  گؤز آچیب سونرا بیر موددت قومدا یاشامیشام.  1362‌ـ‌‌جی ایلده ساوه‌یه کؤچوب و اوچ ایل اوردا قالاندان سونرا یعنی 1365 ـ‌جی ایلده  اوردا «حکیم تیلیم خان» استریوسونو یولا سالدیم. و ائله او ایل‌لرده‌ن عاشیقلیقا باشلامیشام. و او استریودا 40 کاسیت اؤز ائلیمه تقدیم ائتمیشم. بو کاسیتلارین ساز سؤزون من سؤیله‌میشم و بالاباننین زحمتی هنرمند یولداشیم عابباس اسماعیلی جنابلاری چکیبلر. سونرا قوما گلمیشم و آللاهین لوطفو ایله بو گونه کیمی عاشیقلیغا داوام ائتمیشم.

س: چوخلو قوم شهرینی مذهبی بیر شهر تانیرلار. سیز بو شهرده اؤز ایشینیزه نئجه داوام ائدیبسیز؟

عاشیق رمضانی: بیز قوم‌دا تورکلرین و شاهسونلرین ایچینده عاشیق‌لیق ائدیریک و دئمه‌لی بیزیم هنریمیز  دینی بیر هنردیر. بیزیم عاشیقلار پیغمبریمیز حضرت محمد (ص) و اماملاریمیز مولا علی (ع) امام رضا علیه‌السلامدان سؤز دانیشارلار. مثلا حکیم تیلیم خانین معراجنامه‌سین و امام حسین علیه‌السلامین «دشت کربلا»سین من ایکی کاسیتده اوخوموشام.

س: تیلیم خانین مشهد سفرنامه‌سی‌ده واردیر سیز اونودا اوخویارسیز؟

عاشیق رمضانی: بلی اونو دا اوخویاریق. تیلیم خانین شکیات ‌ـ‌ سهویاتی دا واردیر انشاءالله اونودا اجرا ائده‌جه‌یم. آنجاق بیزیم ایشیمیز اؤز هوییتیمزدن و کیملیگمیزده‌ن دفاع ائتمک و دینیمیزی و دیلیمیزی قوروماقدیر. بیز دستانلاریمیزی باشلایاندا اول مولا علی‌دن اوخویاریق سونرا دستان دئمه‌یه باشلاریق.

س: سیزجه بوگون تورک دیلیمیزی و کیملیگیمیزی قوروماق اوچون نه ائتمه‌لی‌ییک؟

عاشیق رمضانی: بیز بیر اولمالی‌ییق. البته دولت‌ده گرک بیزه کمک ائده و بیزیم عاشیقلاریمیزی تلویزیوندا و رادیودا و نشریه‌لرده تانیتدیرا. ایندی ایران تورکلری‌نین چوخو مثلا تبریز یا خراسان یا شیراز یا یاسوج تورک‌لری بیزی چوخلو تانیمیرلار.

س: ایندی قومدا و مرکزی ایراندا تورک‌لر گئتدیکجه اؤز دیل‌لرینده‌ن و فرهنگ‌لرینده‌ن اوزاق دوشورلر. سیزجه بو دوروم (وضعیت)  داوام ائتسه بیزیم گلن نسیللریمیزده‌ده عاشیقلیق سنتی داوام تاپا بیلر؟ 

عاشیق رمضانی: هر حالدا بیز اصالتیمیزی ساخلامالی‌ییق و اومود ائدیره‌م کی عاشیق‌لیق سنتی آرادان گئتمه‌سین. و جاوانلاردان ایستیره‌م کی اؤز ائل‌لری‌نین فرهنگینی و دیلینی و مخصوصا عاشیقلیق سنتی‌نی قوروماغا تلاش ائتسینلر.

س: قومدا کی فعالیت‌لرینیزده‌ن بیزه سؤز آچاسیز؟

عاشیق رمضانی: قومدا حدودا 70 کاسئت عاشیق حسین علی‌حسینی‌نین امکداشلیقی ایله ائلیمیزه تقدیم ائتمیشیک. بو کاسیتلاردادا ساز = سؤز مندن اولوب و عاشیق علی‌حسینی بالابانین زحمتینی چکیبلر.

س: سیز چوخلو هانسی ماحال‌لارین توی‌لاریندا چیخیش ائده‌رسیز؟

عاشیق رمضانی: بیز بوئین زهرا، خرقان غرب و شرق، ساوجبلاغ، همدان اطرافی، تفریشین رودباری، اراکین فراهان بؤلومو و ها بئله قوم، کرج تهران و شهریارین ایچینده و اطرافیندا یاشایان شاهسونلرین توی ـ دویونلرینده چیخیش ائده‌ریک.

س: سیزین شاهسون عاشیق هنرین تانیتدیرماغا خارجی سفرلرینیزده اولوب بو حاقدادا بیزه بیلیگی وئره‌سیز؟

عاشیق رمضانی: 1376‌ـ‌جی ایل حسین علی حسینی ایله بیرلیکده آذربایجان جمهوریتینه گئتمیشیک بو سفر رحتملیک دوکتور علی کمالی‌نین تشبثی ایله شاهسون موسیقی‌سی و حکیم تیلیم خانی  تانیتدیرماق اوچون ترتیب وئریلمیشدی. رحمتلیک دوکتور کمالی ساوه، قوم و اراک تورک‌لری‌نین فرهنگینی تانیتدیرماق اوچون چوخلو زحمت چکدی آللاه اونو رحمت ائله‌سین. بو ایل‌ده آقای دوکتور علی قاقفازیالی  شاهسون موسیقی‌سی حاققیندا تحقیق ائتمک اوچون قوما گلمیشدی کی بیز ایله گؤروشنده‌ن سونرا بیزی تورکیه‌یه دعوت ائتدی و بیز اوردا اوستادلارا و اؤیرنجی‌لره (دانشجولارا) حسین علی‌حسینی ایله بیرلیکده چیخیش ائتدیک. بو سفرده آقای سیدحیدر بیات قومدا «تورک ادبیات اوتاغی»‌نین مسئولو  بیز ایله بیزیم فرهنگیمیزی و ائلیمیزی تانیتدیرماق اوچون تورکیه‌یه دعوت اولموشدو. من اوستاد دوکتور علی قافقازیالی وآقای  بیات جنابلاریندان و باشقا یولداشلاردان   تشکر ائدیره‌م.  

س: سیزین فرهنگی نهادلاردان نه انتظاریز واردیر؟

عاشیق رمضانی: بیزیم انتظاریمیز واردیر کی دولتیمیز بیزی آیری هنرمندلرده‌ن سئچمه‌سین. مثلا بیمه، وام و ها بئله امتیازلار بیزیم تورک عاشیق‌لارادا تعلق تاپسین. چون چوخلو عاشیقلار و هنرمندلر قوجالاندان سونرا آیری قازانج‌لاری یوخدور.

س: سون سؤز:

عاشق رمضانی: من اوستاد عاشیقلار مخصوصا عاشیق بالاخان دانش بیات، عاشیق مسیح‌الله رضائی، عاشیق قیاسی جباری، عاشیق حیدر محمودی و جاوان عاشیقلاریمیز عاشیق حسین علی حسینی، عاشیق تقی محیط،‌ محمد خوشرو، عاشیق حسین یاری، ابوالفضل ذوقی، بوداقعلی رشیدی، مهدی صدری، محمد علی صحرایی، عاشیق علی جمالی و شاعیریمیز بختیار فرخ و شاهسون ائلینه خیدمت ائده‌ن استریولاردان خیام، عشایر و مخصوصا ائل سئوه‌ن (شباهنگ) استریوسوندان تشکر ائدیره‌م. و اؤز ائل‌لریمیزده‌ن ایستیرم کی عاشیقلاریمیز آرتیق منیمسه‌سین‌لر. حکیم تیلیم خان بویورور: عاشیق گزه‌ر ائله باغلی.

 

 توضیح: بو موصاحیبه اصلینده قومدا یاییملانان گویه هفته‌لی‌یی‌نین تورکجه صفحه‌سینه حاضیرلانمیشدی. بو صحفه آذربایجانین تاریخ صحیفه‌سی‌نین ان حماسی و قیزیل یارپاقلاری واراقلاناندا، قومدا ارشاد اداره‌سی‌نین طرفینده‌ن رسمی مکتوب وئرمکله تعطیل اولوندو.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هجدهم خرداد 1385ساعت 4:44  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

شاهسئون‌ ائلي‌نين آتالارسؤزو

Bakhtiar Farrokh

 

بختيار فـرّخ

 

آ

آت آلماغا جاهال یوللا، قیز آلماغا قوجانی

آت قاچدی توربا دوشدو

آت کیمیندی مینه‌نین دون کیمیندی گییه‌نین

آتاسی خان اولان اؤزو خان اولماز خانیم آرواد ایستر خان اوغلان دوغا

آتلی آتین اویناتدی قورباغا قیچین

آتینان آرواد آمانات اولماز

آتینان آرواد شانسا گلی

آج تاویق یوخودا دارری گورئر

آج قاپیی‌دا حاج قاپیی‌دا

آجدان آل وئر دادانمیشا

آجین ایمانی اولماز

آجین توخدان خبری یوخ وارین یوخدان

آخساخ گئچینین اوغلاغیننان سئییز چیخماز

آدیا گلدیم سانیا گلدیم آدام بیلدیم یانیا گلدیم

آدین قویدون دگیرمانچی چاقیر گلسین دن کوراوغلی

آدیی نه‌دی رشید بیر دئدیی بیر ائشید

آرخالی کؤپک قورد باسار آرخاسیز کؤپک قان قوسار

آرواد نه بیلئر داغدا دوماندی   کورسو پایاسیننا حؤکمو راواندی

آروادی اری ساخلار پئننیری دری

آروادین یوخوسو چپ اولو

آغلامایانا امجگ یوخ

آغیرمایان باشا دسمال باغلاما

آغین آدی وار قارانین دادی

آفتافا گؤرمین گؤت خوروللار

آق گؤتونن قارا گؤت چایدان گیچنده معلوم اولور

آقام منه کؤر دئییب هر گه‌له‌نه ویر دئییب

آلان بیزاردی آلمایان اینتیظاردی

آللاه داغینا باخار قار ویرر

آیران تاپمير ایچمگه آتینان گیدئر سیچماغا

 

ا

اؤز باشین ساخلایا بیلمر تویدا گلین باشی بزئر

اؤز یئویین نوکری اول اؤزگه یئوینین خانی

اؤزگه‌سی آغزینان آرواد ساخلامازلا

اؤزویه بیر ایینه باتیر خالخا بیر جوالدوز

اؤزی ییخیلان اؤزو آغلاماز

ائششگ اله او ائششگدی پالانی دییشیلیب

ائششگ باشی قیزیل آوسار گؤتورمز

ائششگ سیکه‌نه کومک ایلئلله

ائششگ نه بیلئر دوشگ نه‌دی

ائششگ کی باتدی یول گؤسترن چوخ اولو

ائششگه گوجوی چاتمادی پالانین تاپلاما

ائششگی کؤرپودن گیچندن سورا هچ کسی سایمير

ائششه‌گی قیچیندان باغلاللا نه سیکیندن

ائل داغیلسا بی ده قالی باش آچیخ

ائل گوجو سئل گوجو

اؤلمز خدیجه گؤرر نوه نتیجه

اد یه‌ن قوشون دومدوگوندن بللیدی

ارکک ایششک قودوخلو اولماز

ال الی تانیر

ال الی یویار ال ده قییدیب اوزو یویار

اللن قالان ایللن قالار

اله‌گیم اله‌نیب قلبیریم آسیلیب

الیمه ویرن گلمئر الیمدن آلان گلئر

الیمین دوزو یوخ

الیی یاغلیدی چک اؤز باشییا

او ده‌ده‌ی اؤلدو

آوجیمنا اوللی یالادیم    باجیمنا اولدی دیله‌دیم

اورا سؤزی بورا سؤزو يئولر ییخار آرا سؤزی

اوزون آدامین عاقلی توپبوقوندادی

اوستانین بیر چه‌کوشو ناشینین مین چه‌کوشو

اوستوراخلی گؤت سئزیگلی اولی

اوسسوران ویرئر قیز تپه‌سینه

اوشاخلی یئوده غیبت اولماز

اوشاق وار یوخ بیلمز

اوغلان دایی‌سینا چکر

اوغلان یئوینده هچ زاد یوخ قیز یئوینده قاب ـ قاشیق سسی گلیر

اولاجاقا چارا یوخ

اوللوزو دوشوب سویا

اولونو اؤز باشینا بوراخای سیچار کفنین باتیری

اون ایککی ایماما یالوارینجا بیر دفه خدایا یالوار

ايری یوک منزیله چاتماز

اکن بیچر

ایپ گه‌لی توغاناخدان گیچر

ایپک ایله خوار اولدی ائششگه چیدار اولدی

ایچیم اؤزومو یاندیرر چولوم خالخی

ایلی باش اولان چووانا داوار یایدیرما   یولو که‌سیلمیش قیزا دیوه چکدیرمه

اینگ اولدو وه‌ره داغیلدی

ایککی آروادلی شام سیز قالی

ایککی کلـله بیر قازاننا قه‌ینه‌مز

اییدین یوخسولونا دلی دییه‌لـله

 

ب

باجاناق باجاناقی گورنده گؤتو قاشینی

باخت اول تاخت اول

بازارا پول یوللاما آدام یوللا

باش سینیقی بؤرک ایچینده بیتر

باشیم دگیرماندا آغاردمئییمم

باشیمی قیریب اتگیمه قوز توکمه

باشیی ساغ اولسون بؤرک تاپیلار

بالام بالام باختیار هر ایشین بیر واختی وار

بالیق ا‌تی ایسته‌یه‌ن گؤتون باسار بوز سویا

بدبخت‌لیگ اوز ویرنده ده‌له‌مه دیش سیندیرار

بو ایمامزاده کور ایلر ولی شافا وئرمز

بو زیرنگ‌لیگده نیچه قارداشيیز؟

بو کیچه‌دن سنه بؤرک اولماز

بوردا منم باغدادا پاشا

بوردا منم باغدادا کؤر خلیفه

بوز دردیننن دوز یالئر

بوستانا چال‌سیز گئدمه

بوش توربایدان آت توتمازلار

بوشدان بیر چیخار برکدن ایککی

بوگون دامدان دوشوب سحر سسله‌نر

بیر بولاغ کی اؤزوندن قینه‌مه‌سین سو تؤکمگدن قینه‌مز

بیر دلی قوییا داش سالار قیرخ عاقیل اونو چیخارا بیلمز

بیر سن دیسه‌ی بیر ده من اولو هالای

بیر قوتور گئچی سورونو قوتور ایلر

بیر یئوده ایککی آغ سققل اولماز

بیر یئوده ایککی قیز بیری چاللوز بیری بیز

بیردوگون کی الیدن آچیلئر دیشه سالمازلار

بیری گئددی آت چیخاردا اششه گی ده باتیردی

بیرین یئوه قویمئلله دئر چربندیم هاردان آسیم

بیرینه دئدیله ده‌ده‌ی آجیننان اوللی دئدی وارییدی یئمه‌دی اوللی

بیزه گه‌لن بیزه بنزر داششاقلاری قوزا بنزر

بیگانادان کومگ اولماز          دارگونده قارداش گه‌ره‌گدی

 

پ

پوخ یه‌نین قاششیغی بئلینده اولو

پولوی اولسا بازار سه‌نیی قولویدی     پولوی اولماسا راستا بازار یولویدی

پیر سؤزونه گئد پیر اول

پیشیگه دئدیله پوخوی درمندی سیشدی اوستونو اؤرتدو

پیشیگین آغزی اته چاتمئر دئر آت قوخر

 

ت

تؤکولن یاق ییغیلماز

تاباخدا چوره‌گیی بیر اولماسین یيه‌ری توکه‌نی یيمه‌ی آج قاللای

تاویخ یومورتالاماز فالاسین کی یيمه‌ز

تگ‌لیگ خودانین اؤزونه یاراشیر

تگ‌لیگ سلطانلیق‌دی

ته‌یه دئر منی بورماق درد ایلئمر گؤتومدن شاپالاق ویرماق درد ایلئر

تک آتین توزو چیخماز

 

ج

جهننم‌دن گه‌لن من خبر وئرن سن؟

 

چ

چای گؤرمه‌میش چیرمانما

چوبان سیکیلدیگی یئری بیلر

چوخ یاشایان چوخ بیلمز، چوخ گه‌زن چوخ بیلر

چوخ یاقچی ایش گؤرومه‌ی یئل قاباغیندا دا دورومای

چوخ یيمک آدامی آز یيمک‌دن قویار

چوخلوق پوخلوق

چی بیزه گه چی دوزه

 

خ

خالخ گلیب بیزیم قاتیغی چالخئر بیزیم آرواد گئدیب خان قاتیغین چالخئر

خالخا گه‌لئر یا اه‌ریگ یا آلما بیزه گه‌لئر ده‌لی سئیید یا موللا

خودا ایسته‌یه‌نی قورد یيمز

خودانین کیچیك صبری قیرخ ایلدی

خورجونون اوتای ـ بوتایی یوخ

خوروز اولمایا سحر اولماز؟

 

د

دئری بؤرک گتی باش گتیرير

داغداکی گلیب باغداکینا جوک جوک اورگه‌دئر

داغداکی گلیب باغداکینی یاللادئر

دالدان آتان توپبوغا ده‌یه‌ر

داها بو آد (گليب) بو دیوه‌نی قه‌ی‌ته‌رمه‌ز

داوشان توتمامیش خاتاب اوتلاما

دده‌ي سوغان نه‌نه‌ي ساريمساق، هاردان اولدون بئله قورومساق!؟

دللیگینن مال وئریمه‌ی عاقیللیغینان آل گئری

دلی دلینی گؤرنده جومماغین گیزله‌دی

ده‌ده اولمئیینجه ده‌ده قدرینی بیلمی

ده‌لیگلی مونجوق یئرده قالماز

دوز یولدان گیده بیلمئر شوخومدا شیللاق آتئر

دوغرو دیمه‌سه‌ی دوغرو گلمز

دونیانی هر جور توتای گیچر

دونیه مالی دونیه‌ده قالار

دیوه ساتان دایلاغ آلابیلمز

دیوه‌یه دئدیلر بوینوی ایریدی دئدی هارام دوزدو کی بوینوم دوز اولا

دیوه‌یه هه‌ته دیمگ قوواددی

 

ز

زیرنانی یوغون باشیننان چالمازلار

 

س

سؤز آغیزدان چیخار نه گؤتدن

سالدیغیی سیرفا اوسته اوتور

سن اوغرو اول قارانقولوق گیجه چوخدو

سو آخار عالم باخار

سو آخار یئرین تاپار

سو کوزه‌سی سو یولوندا سینار

سو کی باشدان آشدی چی بیر فینجان چی بیر قازان

سودلو قویون سورودن چیخماز

سوسوز اولان گیدر بولاخ باشینا

سیچدیقی یئرین بیلمه‌ین داششاغین ساللار داش گه‌زر

سیکیدن خییارا فرق قویمئر

 

ش

شاهیدان شيلله ییمئر قیرخ آتلییدان کنده گیرمئر

شه‌سه‌وه‌نین باشین که‌سه‌ی قانی آخار بیر بیرینه ساری

شیرین ارکک دیشی‌سی اولماز

 

ض

ضررین قاباغین هر یئردن که‌سه‌ی نفع‌دی

 

ظ

ظولمون عاقیبتی یوخ

ظولوم یئرده قالماز

 

ع

عاقیل یاشدا دؤیلو باشدادی

عاقیل یول بلله‌ینه دلی چیلپاخلاندی گئچدی

عاقیلا ایشارا لادانا کوتک

عالم باغداد دردیندن باغداد ویرانا قالدی

عرب نه بیلئر جوراب نه‌دي

عزیزیم عزیز تربیتی اوننان عزیز

عمی اوغلوینان عمی قیزینین کبینی عرشده کسیلیب

 

ف

فیلان کسین گؤتو ـ قیلی ایچه‌ریده‌دی

فیللن بؤیوگ کرگدن وار

 

ق

قاب یئره دوشنده چی سینسین چی زنگیلده‌سين

قارا ییله‌نه بورونه‌ی ائل دالیجا سورونه‌ی

قارداش ساواشدی ابله ایناننی

قارری کی قوراندان گئچیب

قارقا گلدی قاز یئریشی گیده اؤز یئریشین‌ده ایتیردی

قارقایدان یوللاش اولانین دومدوگو پوخلو اولو

قارین قارداشدان ایره‌لیدی

قاشیق قه‌ییرمک بیر زاد دؤيلو؛ ویردای ایچی اننه‌نی، چکدی ساپی اوزانی

قان ایله‌ین قان ایله‌مز خبر دولانتیران قان ایلر

قانی قانینان یومازلا قانی سویدان یویاللا

قاولاما تاققیللار گیدر قاپاغین تاپار

قاوورقادان چئشت اولماز کوره‌کندن پوشت اولماز

قاووم آجیسی قاوون آجیسی

قصصاب پیی کیمینده گئچی جان کیمینده

قطیر دیرناقین گؤزلر دیوه اوزاغین

قوچ اتی قویون اتی هامی بیر بویون اتی

قودوخلو ائششگ چاروادارلیغا گئدمز

قورباغانی سویا بوراخای آلتی آتیلی ایکی حساب ایلر

قورد دومانلی گون گؤزلر

قورد قونشوسون یئمز

قوردا دئدیله نه‌یه بوینوی یوغوندی دئدی فورصات گلدی الدن وئرمه‌دیم

قورددان قورخان قویون ساخلاماز

قورونان گؤزه چوب دوشر

قولتوغوما قارپیز وئرمه

قوناغین روزوسو اؤزوندن قاباق گلئر

قونشو آشی دادلی اولو

قونشو آشی قونشویا بورشدی

قونشو قیزی اوسسورغان اولو

قونشوی دئولتلی اولسون کافار اولسون

قونشویا اومود اولان شام‌سیز قالی

قیراغینا باخ بئزین آل نه‌نه‌سینه باخ قیزین آل

قیرخ دره‌نین باشین بیر سره کسر

قیرخ دنه پیچاق قه‌ییرير بیرینین ساپي یوخ

قیز اولدی قیرمیزی دونی گئیدیر اونا

قیز ایستئرم تئز ایستئرم

قیزی کی ننه‌سی تعریفله‌دی داییسینا یاراشی

قیزیم سنه دئرئم گلینیم ائشیت

قیزین تاپلامایان دیزین تاپلاجاق

قیسمت اولسا گه‌لر یمندن قیسمت اولماسا چیخار دهندن

قیسمت‌ده هر نه وار چاتار

قیلیجین یئکه‌سین گؤتو کسمه‌سه‌ده سیندیرار

قیلیچ اؤز قینینی کسمز

 

ك

کؤپگ امیشدیرمه

کؤپگی ویرئرئی سیچير قیز اوسته

کؤپگی یالاق اوسته ویراللا

کؤچون قاباقی هر یانا گیده دالی دا او یانا گیدر

کؤر پایی کیچل تاپیلی

کؤر قوشون یوواسین آللاه قه‌ییره‌ر

کؤهنه خرمن ساویرما

کدخودانی گؤر کندی چاپ

کهنه دوشمان دوستلوقونا / گوونمه. / گول اولما / قول اولما.

کوپگ هوره‌ر کاروان گیچر هورمگ کوپگه قالی

کور نه ایستئر ایکكی گؤز بیری ایری بیر دوز

کورد قیزیننان بیله اوغلان آللاه یئوی آوادان

کوله پوخ یه‌ر بیرده قوردا گیدر

کولونگویون سسی گلمئر

کیشی سئللی [سئلدي] آرواد گؤل

 

گ

گؤتونده تیری گؤرمئر خالخ گوزونده چؤپو گؤرئر

گؤتویدن گؤی داغا گیدی اولماز

گئچینین قوتورو چایی به‌يه‌نمز

گئددی سققل گه‌تیره بیغی قویدو اوسته‌لیگ

گؤرمه‌میشدن آل وئرگینن دادانمیشا

گؤرمه‌میشین بیر اوغلو اولدی چکدی چوکون قوپارددی

گؤروکن داغ اوزاغ اولماز

گؤزوم ایششیغیننان نه یاریدیم کی گؤتوم ایششیغیننان نه یارییام

گؤیول سیوه‌ن گویچگ اولو

گلدی قاشین دوزلده ویردی گؤزون چیخارددی

گه‌زن تاپار

گه‌ن گونده یوللاش دار گونده قارداش

گوجودن بازار اولماز

گوزل عیب‌سیز اولماز

گولمه قونشویا گه‌لر باشییا

گولوش اؤپوش گتیری اوپوش سيكيش گتیری

گونو گوندن گؤرمگ گه‌ره‌گ

گونوم اوشاغی یوردوم اوشاغی                  قه‌ينیم اوشاغی قوردوم اوشاغی

گیچن یاغیشا که‌پنک توتمازلا

گیران بی‌حیکمت اولماز ارزان بی‌عللت اولماز

گیزلین سيكيلن ائشکار دوغار

 

ل

لادانی یوللا ایشه اؤزوی‌ده گئد دالیجا

لال قیزین دیلین نه‌نه‌سی بیلئر

له‌له کؤچوب یوردو قالیب

 

م

مالي‌یی قه‌ییم ساخلا قونشویو اوغرو ایله‌مه

مالی ییلان سوموگودو بوغازدان آشماز

مالیم ویرم‌ده یامان وئرمه‌یمده یامان

مچید اوستورمالی یئر دؤیلو

من اؤلی سن دیرری گؤرده‌ی نولو

من دییئرم ارککدی سن دیئه‌ری سوتون ساغ

من سنی چکئرم آتا دونا سن گیدئری قاششیق یونماغا

من نه بیلیم سن یوخودا سوسوزای

منیم ائششگیم ایتیب سه‌نیی ماززاقیی توتوب

موشدولوقوی بورج اولسون

 

ن

ناخیردان آیریلان قودوغو سیکلله

ننه‌م بیر فن بلددی فطیری کیچیگ یاپئر ده‌دم اوننان زیرنگ‌دی فطیری جوت ـ جوت اوتئر

نه تاس وار نه حامام اورتادا اوینئر تامام

نه‌نه قولباغی قیز قولوننا اولو

نو کیسه‌دن بورج ایله‌مه بورج ایله‌دیی خرج ایله‌مه

 

و

وارلی اولدوی مست اولما یوخسول اولدوی سوست اولما

ويران اوغلان داییسینا باخماز

 

هـ

هالایا گیره‌نین هم باشی اوینار هم گؤتو

هامادان ییراخ کردیسی یاوخین

هاموییز باتمانییز بیرییز چه‌رگ اولون

هامی کس بالاسیني چوخ ایستئر دلی بیر آز شوروندان چیخئر

هر آددان اوخاریینین آددان آشاقاسی وار

هر عاشیقین بش گون دورانی وار

هر قوش اؤز گورراهیینان اوچار

هر گؤزو کؤرون اوغلو کؤراوغلو اولماز

هر کس اؤز یئوینده خاندی

هر کس کیلیمینه گؤره قیچین اوزادار

هر کسین اؤز بالاسی اؤز گؤزونه شیریندی

هله برک یئره سییمئییمه‌ی تا سرپیله اوزویه

هله سن کاظیمی قوزوم اوخویئرئی

هله گیدئرئی زرنده حالیی خبر آللام گلنده

هله یوقونوی یورقان آلتیندادی

 

ي

یئر دار اولاندا اؤکوز اؤکوزدن گؤره‌ر

یئمه‌گیدن دویمایان یالاماغیدان دویماز

یئوده کی حاسساب بازاردا دوز گلمز

یئی‌نن گؤتویون اتین چکمه قصصب میننه‌تین

یئیین آت اؤزونه قمچی گه‌تیرمز

یاخچی قیزی اؤزگه‌یه وئرمه حئییف‌دی پیس قیزی اؤزگه‌یه وئرمه عئییب‌دی

یاغلی یاغلی یاغ آخار یاوان سنه کیم باخار

یالانچی بیر چئشت یه‌ر

یالانچی طاماح کاری یاللادی

یانییداکی قونشو ییراخداکی قاوومدان ایره‌لیدی

یای گونونده یاریمایان قیش گونوندن یاریماز

یوخا قلم ایشله‌مز

 

+ نوشته شده در  جمعه سی ام دی 1384ساعت 23:13  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

علي كمالي و تورك ادبيياتي

پروفسور محمد تقي زهتابي


دونيا توركولوژي عئلمينين ايران توركلري باره سينده، معلوماتي اولدوقجا محدود، آز و يالنيش ايدي. اگر دونيا توركولوژي عئلمينين ايران توركلري باره سينده جيزديغي خريطه لر گؤزدن كئچيريلسه، گؤرونه ر كي ايراندا توركلر گويا ايران آذربايجانيندا ، بير ده جنوبدا فارس ايالتينده چوخ كيچيك بير آدا شكلينده اولان اراضيده ياشاييرلار. حالبوكي مساله تام بونون عكسينه دير. دونيا توركولوژي عئلمي و عومومييتله دونيا اؤلكه لري حؤكومت، دؤولت و عئلم داييره لرينين ايرانين ميللي تركيبي باره ده اولان معلوماتلاري تقريبن يوز ايلدن بري ايران دؤولتي و خوصوصىيله پهلويلر حوكومتينين ديكته سي، تلقيني و گؤسته ريشي اساسيندا وئريلميش معلوماتلارلا محدودلاشميشدير.

پهلويلر زاماني اينتئليجئنت سئرويسين ديكته سي و موتعصصيب داييره لرين زورو و امري اساسيندا، ايران دؤولتي بئله گؤسته رميشدير كي گويا ايران اهاليسينين 6/45 % فارس و 8/16% توركدورּ حالبوكي بوگون ايران جمعيتينين 52% تورك و 24% فارسدير. يعني چاغداش ايرانين 60 ميليون اهاليسينين 32 ميليونو تورك، 13 ميليونو فارس و قالاني او بيري ميللتلردن تشكيل تاپميشدير. بو واقيعييت سرلشگر رزم آرا´نين 1333 ـ 1330 جو ايللرده چاپ ائتديردييي اون جيلدليك «فرهنگ جغرافيائي ايران» كيتابيندان معلومدور. ايران جمعييتينين ميللي تركيبينده اولان بو نيسبت ميلادي 1916 ـ جي ايلده ده، يعني تقريبن يوز ايل بوندان اوولدن ده يازيلي سندلره اساسن بئله اولموشدور.

سون 50 ـ 40 ايل موددتينده كي عئلمي قازينتي ايشلري و درين تاريخي تحقيقاتلار چوخ آيدين گؤسته رير كي، ايران اراضيسينده ياشايان توركلر، يازيلي تاريخه معلوم اولدوغو اوزره٬ آلتي مين ايل بوندان اوولدن بو گونه قده ر بو يئرلرده ياشاميش، هميشه ايران تورپاقلاريندا ياشايان اهالينين اكثرييتينين تشكيل ائتميش و بو گون ده تشكيل ائتمكده ديرلر.

فارسلارا گلديكده ايسه اونلار٬ ميلاددان 900 ايل اوول اون قبيله شكلينده ايران فلاتينا گلميش، نئچه مين ايل اوندان اوول ايراندا ياشاييب، دونيانين ايلك يوكسك مدنييتلريندن بيريني قورموش ايلام، كاسي، قوتي، لوللوبي، هورري، ماننا و ماد توركلري و خوصوصىيله ايلام توركلرينين ايجازه سىيله بوگونكو فارس و كيرمان ايالتلرينده يورد ساليب قالميش، ايلاملاردان مدنيييت، اليفبا و يازماق كسب ائتميش، توركلره نيسبت اقلييتده اولموش و بوگون ده اقلييتده ديرلر. بو آلتي مين ايلليك تاريخي حقيقتلري و بو گون ايران تورپاقلاريندا مووجود ميللي تركيب واقيعييتلريني تام عكسينه گؤسته ره ن موتعصصيبلر، ايران تورپاقلارينداكي ميللي تركيب اوستونه تبليغاتي بير اؤرتوك چكه ره ك ايران اهاليسينين ميللي و ائتنيك تركيبيني ايسته ديكلري كيمي حقيقتين تام عكسينه نيشان وئرميش و دونيا عئلم داييره لري، حتتا دونيا توركولوژيسيني بئله آلداتميشدير.

بوتون دونيا ميقياسيندا، ائله جه ده ايراندا تاريخ عئلمينين اينكيشافي، ايره ليله مه سي، يئني ـ يئني حقيقتلرين اوزه چيخماسي و ايران تورك ضيياليلارينين قيسمن اؤز ميللي تاريخلريني باشا دوشوب، اؤيره نمه سي، پهلويلرين تعصصوب اوزوندن ياراتديغي بو غئير-ى عئلمي واقيعييته ضيدد اولان اؤرتويو ييرتيب آتماغا باشلادي. بو تعصصوب اؤرتويو تاريخ عئلمي باخيميندان قالديريلماسينا٬ آتيلماسي و ايفشا ائديلمه سىيله عئيني زاماندا بؤيوك «علي كمالي» بو ايشي فولكلور و ادبييات ساحه سينده ائتدي.

حوقوق عئلمي موتخصصيصي و بيرينجي درجه لي عدلييه وكيلي اولان علي كمالي، ايرانين مركزينده يئرله شن ساوه منطقه سينين (ساوه منطقه سي ايرانين مركزينده يئرله شمير٬ ايرانين شيمال غربي ويا گونئي آذربايجاندا يئرله شيرּ مهران بهاري) « بند امير» كندينده مونوور عاييله ده دوغولوب ، اورادا ايبتيدايي مكتبي و ساوه ده موتوسسيطه ني بيتيرميش و ايلك گنجليك ايللريندن توركجه و فارسجا شئعرلر يازيب مونتشير ائتميش ، حوقوق اوزره تئهران دانيشگاهيني بيتيرميش و تئهراندا عدلييه وكيلي وظيفه سينده چاليشميشدير. بوتون بو ادبي فعالييتلرله ياناشي علي كمالي سون 30 ـ 25 ايلده ساوه و زرند يئرلرينده ياشايان٬ اساسن خلج و بايات ائللري نسليندن اولموش توركلرين شيفاهي ادبيياتي، شاعير٬ اديب و يازيچيلارينين اثرلريني، بؤيوك هيممت سايه سينده توپلاياراق چاپا حاضيرلاميشدير.

بو بؤيوك ايشي ايله علي كمالي، قورو تعصصوبون عئلم، ايسلام و حقيقته ضيدد اولان اؤرتويونو ييرتيب، بوتون دونيايا گؤسته رميشدير كي همدان، ساوه و زرند اراضيلرينين اهاليسي نه تكجه ان قديم دؤورانلاردان توركدورلر، بلكه بوندان داها درين و ماراقلي، اونلار :

 1ـ اؤز زنگين آغيز ادبيياتلاريني آلتي مين ايلدن بري ساخلاميش، اينكيشاف ائتديرميش، ايلام، ائلليپي، قوتي، لوللوبي، كاسي، هورري، ماننا و ماد فولكلورونون ايزلريني، ناغيللاري و داستانلارينين بير سيراسينين مضمونلاري، صورتلري و حتتا بعضن اؤزلريني بئله اؤز شيفاهي ادبيياتلاريندا قورويوب ساخلاميشلار.

2ـ دوغما، زنگين و اسكي فولكلورلاري اساسيندا عصيرلردن بري يازيلي ادبييات ياراتميش و اونلارجا شاعير، اديب، يازيجي، سؤز اوستاسي، تاريخچي، موختليف ريشته لرده عاليملر، سيياستچي، بؤيوك شخصييتلر و ايرانين حئيثييت و شرافتيني قوروماقدا، وار قووه لريله چاليشميش شخصييتلر، بئجرميشلر. بو منطقه نين توركلري، علي كمالى´نين توپلاييب عئلم عالمينه تقديم ائتدييي ماتئرياللار اساسيندا، عوموم تورك ادبيياتينين، دقيق دئمك ايسته سه ك، ايران توركلري و تورك ادبيياتينين بؤيوك بير قولونو كشف ائديب عيلمه ضيدد تعصصوب جايناغيندان نجات وئره رك، عئلم عالمي و توركولوژي دونياسينا تقديم ائتميشدير.

علي كمالي´نين بو بؤيوك ادبي خيدمتي و حقيقتده سياسي فعالييتي، تاريخ موتخصصيصلرينين چاليشمالاري ايله ال ـ اله وئره رك، آچيب گؤسته رميشدير كي ، توركلر بوگون و تاريخ بويو ايرانين بوتون اراضيلرينده ياشاميش و ياشاييرلار. ادبييات و تاريخ عاليملري آچيب گؤسته رميشلر كي ، تئهران´ين گونئييي و باتيسي همدان، ساوه، زرند، اسدآباد، سونقور، شهر كرد، كاشان و قوم´ون غرب تورپاقلاري، كيرمان´لا بندرعباس آراسيندا كي سيرجانات، كيرمان´ين غربي و شرقي يئرلرينده لاپ قديم زامانلاردان توركلر ياشاميشلار. تحقيقاتلار نيشان وئرير كي، خوراسان ايالتينده تقريبن ايكي ميليون تورك ياشاماقدادير و ان قديم زامانلاردان بو يئرلر تورك ائللرينين وطني اولموشدور.

همين بو آراشديرمالار گؤسته رير كي ، خوزيستان´دا شوش اطرافيندا ، ايلاملار دؤوروندن توركلر ياشاميش و ايندي ده ياشايير و اؤزلريني اشكاني بيليرلر. هابئله زنجان، قزوين ايالتلري، رودبار اطرافي و ايلام ولايتي اراضيلري توركلرين يوردودور. بو آراشديرمالار گؤسته ريركي 98 ائل و اوبادان عيبارت اولان 5/2 ميليونلوق قشقايي ائلي، ايصفهانين گونئييينده يئرله شن سميروم´دان باشلاياراق، فارس كؤرفزي ساحيللرينه قده ركي تورپاقلاردا، هم كؤچري، همده اوتوراق حيات سوره رك ياشاماقداديرلار و اينجه، زنگين و ماراقلي فولكلور و يازيلي ادبيياتا ماليكديرلر.

چاغداش ايران جمعييتينده بوتون بو مووجود اولان حقيقتلري آچيب گؤسته رمكده مرحوم علي كمالى´نين زحمتلري، خيدمتلري، ادبي فعالييتلري و توپلاديغي اثرلرين ان اؤنه ملي و ديققته لاييق اهمييتي و رولو اولموش وطنيميز ايران´ا بؤيوك تؤحفه دير. رحمتليك علي كمالي همدان، ساوه و زرند توركلرينين فولكلوروندان 15 ـ 10 جيلد حودودوندا قهرمانليق داستانلاري، ناغيللار، افسانه و ميفيك حيكايه لر و ساييره فولكلوريك اثرلر توپلاياراق ماشينلاديب، چاپا حاضيرلاميشدير. ميللي وارليغي، آنا ديلي و ادبيياتيني اوره كدن عاشيق و وورغونو اولان علي كمالي همدان، ساوه و زرند اهاليسينين سون ايكي يوز، يوز اللي ايل موددتينده يئتيشديريب، يازيب ياراتميش شاعير، اديب و ساتيريك (طنز قلم اوستادلارينين) اولدوقجا بؤيوك زحمتلر و مشققتلر نتيجه سينده، اثرلريني كند عاييله لرينين سانديقلاري، باغليلاري و دالدا ـ بوجاقلاريندان آختاريب تاپميش، بير آرايا توپلاياراق خططاطلار واسيطه سي ايله گؤزه ل خططه يازديريب چاپا حاضيرلاميشدير.

علي كمالي دوغولدوغو يوردو توركلرينين فولكلوريك اثرلري و اديبلرينين يازيب ياراتديغي اثرلري توپلاديقجا، ادبييات دونياسينا تانيتديرميشدير. او « وارليق» درگيسينين تحريرييه هئياتينين عوضوو اولموش و بو اديبلرين اثرلريني و اديبلرين اؤزلريني دولغون و درين مقاله لرله همين درگيده چاپ ائتديره رك، ايران توركلري، تورك دونياسي و عئلم عالمينه تقديم ائتميشدير. بو يازيچيلارين چوخو هم توركجه، همده فارسجا اثرلرين موالليفلري اولموشلار. علي كمالي آيري ـ سئچگيليك قويمادان، بو اديبلرين بوتون اثرلريني توپلاميش و چاپا حاضيرلاميشدير، حتتا بو اثرلرين بعضيلريني، او جومله دن مرحوم رززاقى´نين نووحه و مرثيه لريني باسديريب يايميشدير. مرحوم علي كمالي توپلاياراق ماشينلاديب خططاطلار واسيطه سيله گؤزه ل خططله يازديرديغي بعضي اثرلردن فوتولار چكديره رك ادبييات شوناسلار و عئلم مركزلرينه گؤنده رميشدير.

علي كمالي همدان، ساوه و زرند منطقه سي اديبلريندن اثرلريني توپلاماقلا كيفايتله نمه ميش، بونونلا ياناشي قشقايي ائلي شاعيرلرينين اثرلريني توپلاييب باسديران اديبلر و شخصلره اليندن گلن يارديملاري اسيرگه مه ميشدير. مرحوم علي كمالي بوتون بونلارلا دا كيفايتلنمه ميشدير، او موختليف اؤلكه لرده تشكيل تاپميش توركولوژي كونفئرانسلاردا فععال ايشتيراك ائده رك، وطني و خلقينين ادبي سيمالاري و اونلارين اثرلريني تورك دونياسينا تانيتديرميش و گؤسته رميشدير كي، تعصصوب عوموم تورك ادبيياتي و ايلك نؤوبه ده ايران توركلرينين بؤيوك بير ادبي قولونو نامردجه سينه اونوتدوروب محو ائتمه يه چاليشميش و ايسلامي حؤكومته قده ر بو چاليشمالاريندان ال چكمه ميشدير. بونونلا دا علي كمالي بوتون عئلم سئورلري، ويجدانلي عاليملري، دونيا توركولوژي عاليملريني و ايلك نؤوبه ده ايران تورك عاليملريني بو ادبي اثرلري قورويوب ساخلاماغا، توپلاييب محو اولماقدان نجات وئرمه يه و چاپ ائديب عئلم عالمينه تانيتديرماغا چاغيرميشدير.

علي كمالي موتعصصيبلرين هده ـ قورخولاريندان ابدن چكينمه يه رك، ايرانداكي پهلويلرين ميللي ظولمونو آچيب ايفشا ائده ن خاريجي راديولارين موخبيرلري ايله موصاحيبه لر تشكيل ائديب، اؤز دوغما خلقينه پهلويلردن اولموش ميللي ظولمو بوتون دونيا خلقلرينه چاتديراردي. او حتتا مدرك و سند عونوانىيلا، كونفئرانسلارين ايشتيراكچيلاري و راديو موخبيرلرينه گؤسته رمك اوچون، توپلاديغي فولكلوريك و ادبي اثرلردن اؤزو ايله نومونه لر آپارار، گؤستره ر و لازيم گلديكده اونلاردان اوخوياردي.

علي كمالي توپلاديغي ادبي اثرلري چاپا حاضيرلاديقدا، ايلك نؤوبه ده تقريبن 200 ايل اوول فتحعلي شاه قاجار دؤورو ياشاميش، ساوه اطرافيندا يئرله شه ن « مراغئي» (ماراغا) كندينده دوغولوب، ياشاييب ياراتميش و اورادا دا وفات ائتميش «تئليم خان»ين اثرلرينه فيكير وئرميش٬ اونون سئچيلمه اثرلريني چاپا حاضيرلاييب، دوستلارينين يارديمي ايله، اونلاري تدقيق ائتمكله ياناشي، ادبييات ساحه سينده دوكتورلوق ايشي حاضيرلاييردي و مووضونون آدي «سون ايكي عصرده ايران تورك ادبيياتينين مركزي قولو و تئليم خان»دان عيبارت ايدي كي، آذربايجان عئلملر آكادئميياسينين نيظامي آدينا ادبييات اينيستوتوسو طرفيندن 3/6/1996 تاريخينده تصديق ائديلميش ايدي. تاسسوفلر اولسون كي، وقتسيز اؤلوم بو اثرين تاماملانيب مودافيعه اولونماسينا آمان وئرمه دي.

علي كمالي دوغما خلقي، ديياري، شهري و كندلرينه او قده ر وورغون و عاشيق ايدي كي، الده ائتدييي بوتون ماددي ايمكانلاردان او يئرلرده ابدي آبيده لر، يوللار، كؤرپولر، بينالار و ساييره تيكديرمك اوچون ايستيفاده ائده ر، ادبييات و خلق خاديملرينه يارديم گؤسته ره ردي. علي كمالي ميللي ـ مدني مساله لرله علاقه دار ايشلر، كونفئرانسلار، توپلانتيلار، قوناقليقلار و ساييره خئير ايشلرده اؤن سيرادا گئده ن شخصلردن بيري ايدي. بو خئيرخاه ميللي اينسان آنا ديليميزده اولان اثرلرين چاپ اولونماسي، چاپدان سونرا ياييلماسيندا اليندن گله ني اسيرگه مزدي. علي كمالي گؤسته رديييميز ادبي اثرلرين چاپينا شراييط ياراتماقلا مشغول ايدي كي، آمانسيز اجل ايشيني دايانديردي. اونون بو وقتسيز اؤلومونه سبب يئنه ده اونون دوغما خلقي، ديلي و ادبيياتينا خيدمت يولوندا حدديندن آرتيق ـ چاليشماسي، اؤز صححت و سلامتليييني اونوتماسي، ايشده ايفراط ائتمه سي، جيسمي قودرتيندن آرتيق اؤزونه ايش تحميل ائتمه سي اولدو.

تاسسوفلر اولسون كي، علي كمالي عؤمرو بويو توپلاديغي اثرلرين چاپ ائتديرمه سينه مووفق اولمادي و بو ميللي ويجداني ايشي خلقي، ديلي، مدنييتي، ميللتي، تاريخي و دوغما خلقيني سئوه ن اونلارين گله جه يينه خيدمتي ميللي و ويجداني بورج بيلن آذربايجان و تورك ضيياليلاري، علي كمالى´نين جان بير مسلكداشلاري و قلمداشلاري و دوستلارينين عؤهده سينه بوراخدي.

اومودوموز وار كي، علي كمالي´نين بو ضييالي دوستلاري، اونون دينيميز، وطنيميز، خلقيميز، ديليميز، ادبيياتيميز و مدنييتيميزه گؤسته ردييي ميثيلسيز خيدمتلريني باشا چاتديراجاق، او مرحومون روحونو شاد، وطنيميز ايران و خلقيميزين باشيني اوجالداجاق و تورك ـ ايران ادبيياتيميزين همدان، ساوه و زرند ادبيياتي قولو كيمي بؤيوك و زنگين بير قولو، عئلم عالمينه تقديم ائتمكله اونو داها زنگينله شديره جكدير. علي كمالي´نين روحو شاد، يولو مؤحكم، داواملي و ايسته كلري حياتا كئچسين!.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه نوزدهم دی 1384ساعت 20:43  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

شاهسون شاعيري براتعلي فتح‌اللهي‌ده‌ن بير شعر كاسيتي

 

بو گونلرده شاهسون شاعيري‌ فتح‌اللهي به‌يين  توركجه  كؤرپو آدلي كاسيتي اليميزه چاتدي. بو كاسيت شاعيرين توركجه يئني فورمادا و ها بئله غزل فورماسيندا اولان شعرلري شاعيرين اؤز سسي ايله دكلمه اولوب. شاعيرين سسي‌ ايله  بير گؤزه‌ل آذربايجان موسيقي‌سي ده يول‌-بير اولاراق و بو كاسيتي داها گؤزه‌للشديريب و ائشيتمه‌لي ائدير. بو موسيقي‌ني بيژن اسلامي جنابلاري اجرا ائديب‌لر.

بو كاسيتي «نواي دلشده» استوديوسو ياييب‌دير.

بو كاسيتي اله كئچيرمك اوچون 3918002 نومره‌سيله باغلي‌ليق ائده بيله‌رسيز. شاعيرين اؤزو ايله دانيشماق اوچون بو نومره‌ده‌ن يارارلانا بيلرسينيز: 09123608630

بو كاسيتين شعرلرينده‌ن بيريني خدمتينيزه تقديم ائديريك:

 

 

 

بير اتك كرپيج

 

 قيرميز چيراغلار قارشيسيندا دايانماق بيزيمكيدي

سيزه ياراشماز آقا

بير ساققيز آل منده‌ن

پاترول‌لار قاپيسي نه قدر اوجادير

منيم اليم چاتماز

سن الين اوزات

بير ساققيز آل منده‌ن

نه ياخشي بولموشوز گور... مملكتي

قيرميزي چيراغلار قارشيسيندا

          دايانماق بيزيم

                   سارالماق بيزيم

                             سولماق بيزيم

قيزارماق بيزيم

و هر سحر چاغي بتون آرخلاردا گلن

بوش كومپوتلار قوسو تاققيلتيسينان آييلماق بيزيم

 

شميران اتگينده گوبه‌لك كيمي گويرماق سيزين

بيزيم آديميزا گرنشمك سيزين

دانيشماق سيزين

آه! كي پاترول‌لار پنجره‌سي نه قدر اوجادير

كاش اتگيم دولو كرپيج اولايدي

نه گؤوزه‌ل بزه‌گين

نه خوش ياراغين

قيزيلداندي حتما

ساققال داراغين

 

پاترول‌لار قاپيسي نه قدر اوجادير

منيم اليم چاتماز

سن الين اوزات

بير ساققيز آل منده‌ن

 

چيراغ ياشيل‌لاندي

پاترول يوللاندي

هاراي سالدي:

آهاي

بختور آقا!

يئنگي جيب‌لري‌ييزده گؤزله‌شين كي عدالت ازيلمه‌سين

+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم دی 1384ساعت 23:54  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

ساوه‌ ، قوم ، گازيران ، بوئين‌زهرا و تهران شاهسون‌لري

يازان: محمد چراغي

تنظيم: سيد حيدر بيات

 

الف: آروخلو شاخه‌سي

بيرينجي گوبك:

1.                 قاسملو (تيره‌لري: چراقلي – زينال‌لي – سيدلر- كرملي- جونگه خور- شهبندلي- قنبرلي- صفرلي- قوربان‌قولو- مصطفالي- اسود- هجيلي- جعفرلي- آلا مردشلي- عسگرلي= ممدلي) 

2.                 قاراقويونلو

3.                 اينانلو -ائينال‌لي- (تيره‌لري: يئنگيجك- گؤگ‌بر)

4.                 علي وارلي

5.                 قره‌للي(قره‌للو)

6.                 خيديرلو

7.                 حسين‌خانلو ( تيره‌لري: مهديلو- نعمتلي- فلاح – رخشان- البرز) 

8.                 كارون‌لو

ايكينجي گوبك:

2-1. سولدوز( تيره‌لري: باراتلي- قاراممدلي- خيلخوولي- فرهنگ- پاشالار- قاراحسنلي) 

2-2. دوگر

2-3 غريب‌ليك‌لي

2-4. حسنلو

2-5. مديحلو

2-6. محرابلو

2-7. نيلگر

2-8. زولف‌لو

اوچونجو گوبك:

3-1. كلوند (kələvənd)

3-2. شيخلي قولو (تيره‌لري: خانليق- ائليات- رعيت)

3-3. بوزلار قولو( تيره‌لري:  ايران‌شاهلي- باياتلي)

3-4. جلال‌لي قولو (تيره‌لري: پشه‌لي- دولوخانلي- بيتمه‌لي)

3-5. ممدلي قولو (تيره‌لري: اميرلي- ولي‌لي- طهماسلي)

3-6. زغل قولو (تيره‌لري: له‌له‌لي- آقچا قويونلو- دورد قارينلي- خداوئرديلي – كؤركؤر)

3-7. اسكندر قولو

3-8. بورچالو قولو

3-9. موسالي قولو

ب: لك شاخه‌سي

بيرينجي گوبك:

1. كوسه‌لر (تيره‌لري: عليكورلو- علي‌به‌يلي- علي‌حسيني- قارابه‌يلي- اسماعيل‌لي- سيرخاولي- موتولو- شاه‌حسيني- ‌نظرلي- فرخ- خداوئرنلي- عطاخانلي- توركمن- غفارلي- آباسللي- بوداغلي- كرلي)

2. يارجانلي (تيره‌لري: والي – والمانلي- يئكه قاراجا- كيچيك قاراجا- مانسيرلي- آقچا قويونلي- گؤي داغلي)

3. دل‌لر (تيره‌لري: آقاميرزه‌لي- عزيزلي- شوكت‌لي- آقايارلي- نيك‌نام)

4. علي‌قورتلو

5. ساتيلي

6. قوتوللو

7. آق قويونلو

8. حققي‌جانلي

9. احمدلي

 

ايكينجي گوبك:

 

2-1. ياراميشلي

2-2. چلپ‌لي

2-3. وسته‌لو

2-4. دولتمند

2-5. الجه‌لي (تيره‌لري: ولي‌لي- حمزه‌لي- خوردا ياماخلي)

2-6. به‌ييشلو – بكيشلو-

2-7. باهادينلي

 

سوندا نئچه نكته‌يه اشاره ائتمه‌لي‌ييك:

1.                 بو مقاله يالنيز بير باشلانقيچ و مقدمه‌دير. اونا گؤره‌ده بيليريك كي چوخلو تيره‌لرين و طايفالارين آدي گلمه‌ييبدير و بو محترم طايفالار و تيره‌لرده‌ن ايستيريك كي اگر آدلاري بوردا يازيلماييب حتما بيزيمله مكاتبه ائتسينلر.

2. شاهسون ائلي ايندي يالنيز مركزي ايران‌دا يوخ بلكه‌ده موغان چولو، فارس استاني، خراسان، عراق، سوريه، آذربايجان جمهوريتي و آنا دولودا ياشاييرلار. آنجاق بو شاهسونلر حاققيندا بيزيم بوندان آرتيق بير زاد اينديليك اليميزده معلومات يوخدور. بو شاهسون‌لر حاققيندا تدقيقات آپاريلسادا آنجاق بيزيم اليميزه چاتماييب و اوموروق كي حورمتلي محقق‌لر اللرينده اولان قايناقلاري بو حاقدا بيزده‌ن اسيرگه‌مي‌يه‌لر.

3. مقاله‌نين ايكينجي بولومونده چاليشاجاييق باشقا طايفا و تيره‌لر حاققيندا آرتيق تدقيقات آپاريب و بو تيره‌لرين يئرلري و جغرافيالاري حاقدا معلومات وئره‌ك.

 

+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم دی 1384ساعت 23:11  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

 

بختيار فرخ

 

خمخانه

 

ساقي دولاندير جامي‌يي سال بير حالا ميخانه‌ني

بيزه چاتاندا ساقي‌يا دولدورگينان پيمانه‌ني

 

عاشيقلرين يانماغينا يوخ تقصيري معشوقه‌نين

شمعين اولوبدو قايداسي كي يانديرا پروانه‌ني

 

كسگين باخيب آلما جانيم من كي حريف دگلم سنه

بللي‌دي چومماق گيزله‌در گؤرسه دلي ديوانه‌ني

 

او تانري كي وئريب سنه گؤزه‌لليگين جيلوه‌سيني

ييخيب داغيديب گويلومو ساتيب منه ويرانه‌ني

 

عشقين زلال مئيين ايچه‌ن، غم دنيزينه دالاجاق

غواص اولان اوزه‌ر تاپار او گوهر در دانه‌ني

 

كعبه‌ده، بتخانه‌ده، ميخانه‌ده دوزگون گؤز آچاي

باخ گؤره‌ره‌ي سن هر مكاندا جيلوه‌ي جانانه‌ني

 

ساقي بو جاملارين داها اثري يوخ اسكي غمه

بختيارا اوزوي چاليش بلكه تاپاي  خمخانه‌ني

 

 

اوزان

اوزانلار قوپوز چالاندا

قايغي‌لاريم قطر قطر

كروان اولار

آلچاق اوجالاري آشار

دوشر گئده‌ر گلمه‌ز يولا

اوزانلار قوپوز چالاندا

گؤي چمنده قورقود دده‌م

هرايلاري

اوجا داغلارين باشيندان

سنه‌لردير گلير سسي

مني سالير بيلمه‌ز حالا

اوزانلار قوپوز چالاندا

بابك بابام بير سئل اولوب

داغدان آخير

قوچ كوراوغلو نعره چكير

جولان وئرير

ياغي‌لري يئره ياخير

پاشالارين ميدانيندا

عاشيق جنونون سازيندا

اويانيرام بالا _ بالا

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم دی 1384ساعت 2:28  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

موصاحيبه آپاران: سيد حيدر بيات

حسين علي حسيني 1349ه.ش ساوهنين عابباسآباد منطقهسينين صالحآباد كندينده دونيايا گؤز آچيبدير. اوشاغليق دؤورهلرينده بالابان و سونرا چؤگور چالماغا باشلاييبدير. بالاباني قارداشي اكبر عليحسيني و چؤگورو اوستاد علي رمضاني و آيري اوستادلارين يانيندا اويرهنيبدير. اون بئش ياشيندان موختليف توي مراسملري و مذهبي بايراملاردا بالابان و چوگور چاليبدير. سونرالار سورنا چالماغي 1370_ده شاهسون هنرمندي ابوالفضل راستگو يانيندا اؤيرهنيبدير. آقاي علي حسيني شاهسون موسيقيسينين تانيتديرماغا چوخ چاليشيبدير و
«انجمن صنفي موسيقي ايران» و «خانه موسيقي» و «انجمن سرود و آهنگهاي انقلابي»نين عضوي ساييلير و انجمن سرود و آهنگهاي انقلابيده محلي موسيقينين مسئولو سئچيليبدير. عليحسيني كئچن ايكي ايلده قوم مركزي صدا و سيماسيندا چوخلو وئريش(برنامه)لري اولموش و شاهسونين اصيل موسيقيسين اجرا ائديبدير.  علي حسيني قومدا شاهسون هنرمند و عاشيقلارين بيمه اولماسينا چوخلو زحمتلر چكيب و ايندي بو هنرمندلرين بيمه اولماسي ايرانين موسيقي ائوي(خانه موسيقي ايران) طريقي ايله تحقق تاپير.  علي‌حسيني ايله بير كيچيك مصاحبه ائتميشيك كه خدمتينيزه تقديم اولونور:

بيات: آقاي علي‌حسيني بو گونلر نه ايش گؤرورسوز؟

علي‌حسيني: رسمي و فرهنگي نهادلارين طريقي ايله مراسملره برنامه تهيه ائديريك و چاليشيريق كي شاهسون موسيقي گروهلاريني (انجمن سرود و آهنگهاي انقلابي)يه گؤندهرهك.

اؤز هنري ايشلريز بو گونلر نه دير؟

بير گروه تشكيل وئريليب  شاهسون هالايلارين اجراء ائدهك. بو ايشين بانيسي شباهنگ استريوسودور هالاي بير نوع رقصدير كي شاهسونلرين و همدان توركلرينين ايچينده بيرليكده ياني دسته جمعي اجرا اولونار.

بير آيري ايشيمده قديمي فراموش اولموش و اونودولموش آهنگلري قوجالارين سينهسينده‌ن ائشيديب اونلاري يئنيدهن اجرا ائديرهم.

بيات: بو هاوالارين آدي نهدير؟

علي‌حسيني: يورغون، كلكي، كؤسه لر، يورد هاواسي، كوچ هاواسي، لولم هوي هاواسي، دوه زنگي هاواسي ، يول هاواسي، قيز ننهي اولسون و....

بيات: نئچه سي اجرا اولونوب؟

علي‌حسيني: بونلارين چوخو اجرا اولوبدور.

بيات: شاهسون موسيقيسي بوگون نه دورومدادير؟

علي حسيني: شاهسون موسيقي سي تقريبا بو بئش آلتي ايلده بير آز ضعيف اولوب. تويلاردا و مراسيملرده پاپ موسيقيسي نفوذ ائديب دير. و اؤز عاشيقلاريميز هردهن آذري، توركيه و حتي فارس موسيقيسي چاليرلار.

بيات: شاهسون موسيقيسينين بو بحراندان چيخماغينا نه اؤنر و پيشنهاد واريزدير؟

علي‌حسيني: بيزيم بو گون شاعير و آهنگساز يوخوموزدور. يعني بيزيم عاشيقلاريميز آرخاسيز و پشتوانهسيز قاليرلار. موسيقي نهادلاري شاهسون موسيقيسي حاقدا تحقيق آپارميرلار البته بونون تقصيرينين چوخ پايي اؤزوموزدهدير. من شاهسونين هنرمند جاوانلاريندان ايستيرهم كه اؤز تاريخ و فرهنگ و موسيقي و شعرلرينه آرتيق اؤرك يانديرسينلار. بيزيم فرهنگيميزين قالماقي و داوامي بوگون اونلارين اللريندهدير.

بيات: سون سوز؟

علي‌حسيني: من شاهسون فرهنگينده زحمت چكن قارداشلار مخصوصا اوستاد علي رمضاني، داوود توركمن شباهنگ استريوسونون مديري و عاشيق مسيحا و ... تشكر ائديرهم.

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم آذر 1384ساعت 18:35  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

آقاي حسين علي حسيني (شاهسون موسيقي گروپونون باشقاني):

قوم ـ امامزادا ابراهيم  ـ كوچه ۶۶ ـ كوچه ۱۳ ـ پلاك ۸ - تئلفون: ۸۸۵۸۳۲۹

 

استريوي شباهنگ (ائل سئوه‌ن):

قوم ـ امامزادا ابراهيم ـ ۱۶ متري‌ وليعصر  

+ نوشته شده در  شنبه پنجم آذر 1384ساعت 0:4  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

 

 

شیرین صحبتلری یادا دوشنده

طاقتیم یوخ گوزلریمدن قان گئده ر

هر ایگید کی سئودیگینی آلماسا

بو دونیادان دردی بی درمان گئده ر

 

+ نوشته شده در  جمعه چهارم آذر 1384ساعت 23:44  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  | 

گروه موسیقی شاهسون ـ

سرپرست گروه:  حسین علی حسینی

قوپوز: آقای علی حسینی

بالابان : داوود هوشیار

قاوال: محمد جعفری

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه چهارم آذر 1384ساعت 23:34  توسط اتاق ادبیات ترکی و گروه موسیقی شاهسونی  |